تحلیل اقتصادی- سیاسی تعرفه های تجاری: بررسی تجربی نقش قدرت بازار و نفوذ سیاسی در کشورهای منتخب آسیا

در این پژوهش، با هدف تحلیل هم زمان عوامل اقتصادی و سیاسی موثر بر نرخ تعرفه های وارداتی، پنج کشور آسیایی شامل ایران، ترکیه، هند، پاکستان و چین در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ بررسی شده اند. چارچوب نظری مطالعه بر مبنای الگوهای گروسمن و هلپمن (Grossman & Helpman) (۱۹۹۴) و هلپمن و کروگمن (Helpman & Krugman) (۱۹۹۵) استوار است. در این چارچوب، تعرفه ها نه تنها تابع کشش صادراتی (به عنوان نماینده قدرت بازار) هستند، بلکه تحت تاثیر نفوذ لابی های صنعتی و شاخص های مشارکت سیاسی نیز قرار می گیرند. در گام نخست، کشش صادراتی کشورها با استفاده از الگوی تقاضای CES برآورد شد. سپس متغیرهای اقتصادی و سیاسی در قالب یک الگوی پانل دیتا با اثرات ثابت وارد شدند. به منظور کنترل ناهمگنی های ثابت و مشاهده نشده میان کشورها، از الگوی اثرات ثابت پانلی استفاده شده است. در این پژوهش، تعرفه بهینه اقتصادی بر اساس کشش های تجاری در چارچوب ترجیحات CES محاسبه می شود. همچنین، سناریوی تعرفه بهینه سیاسی با گسترش این چارچوب و لحاظ کردن متغیرهای سیاسی–نهادی در قالب رگرسیون پانلی مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج تجربی نشان می دهد که کشش صادراتی با ضریب منفی و معنی دار (۶۸/۱-) اثر بازدارنده ای بر نرخ تعرفه دارد.

کلیدواژه ها:

کشش صادراتی ، تعرفه واردات ، قدرت بازار ، نفوذ سیاسی ، الگوی کشش جانشینی ثابت