نما، راوی قدرت (نمونه مطالعه شده: نماهای بافت قدیمی شهر قم)

تحولات چند دهه اخیر در ساخت وساز شهری، به ویژه در مصالح و سبک های معماری، ضرورت توجه به ساماندهی نماهای شهری را افزایش داده است. نماها به عنوان عناصر بصری مهم در سیمای شهر، نقش کلیدی در ادراک شهروندان از محیط شهری ایفا می کنند. در این میان، تمایز میان «سیمای شهر» به عنوان کالبد فیزیکی و «منظر شهر» به عنوان تجربه ذهنی و ادراکی شهروندان، اهمیت توجه به کیفیت طراحی نماها را دوچندان می کند. شهر قم با جایگاه تاریخی و مذهبی خود، طی سال های اخیر تحت تاثیر اقدامات توسعه ای، دستخوش تغییرات کالبدی گسترده ای شده که تاثیرات مثبت و منفی بر سیما و بالطبع منظر آن، به ویژه در بافت تاریخی، برجای گذاشته است. بررسی های انجام شده نشان می دهد که دستورالعمل های موجود در زمینه ساماندهی نماهای شهری قم، علی رغم اهداف ارتقایی خود، در عمل کارایی لازم را نداشته اند. این ناکارآمدی به نوعی موجب اغتشاش، بی هویتی و نابسامانی در سیمای شهر شده است. این پژوهش با راهبرد کیفی، مبتنی بر تحلیل اسناد، مطالعات پیشین، مشاهدات میدانی و پرسش نامه باز، به بررسی وضعیت نماهای شهر قم پرداخته و نشان می دهد که منظر شهری حاصل تعامل نیروهای مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است. ضعف در تشخیص و مدیریت این نیروها توسط نهادهای شهری، عامل اصلی نابسامانی موجود تلقی می شود. در نتیجه، توانمندسازی مدیریت شهری در شناخت و بازتوزیع صحیح نیروهای موثر، شرط لازم برای ارتقای کیفیت سیما و به دنبال آن منظر شهر قم خواهد بود. تحولات چند دهه اخیر در ساخت وساز شهری، به ویژه در مصالح و سبک های معماری، ضرورت توجه به ساماندهی نماهای شهری را افزایش داده است. نماها به عنوان عناصر بصری مهم در سیمای شهر، نقش کلیدی در ادراک شهروندان از محیط شهری ایفا می کنند. در این میان، تمایز میان «سیمای شهر» به عنوان کالبد فیزیکی و «منظر شهر» به عنوان تجربه ذهنی و ادراکی شهروندان، اهمیت توجه به کیفیت طراحی نماها را دوچندان می کند. شهر قم با جایگاه تاریخی و مذهبی خود، طی سال های اخیر تحت تاثیر اقدامات توسعه ای، دستخوش تغییرات کالبدی گسترده ای شده که تاثیرات مثبت و منفی بر سیما و بالطبع منظر آن، به ویژه در بافت تاریخی، برجای گذاشته است. بررسی های انجام شده نشان می دهد که دستورالعمل های موجود در زمینه ساماندهی نماهای شهری قم، علی رغم اهداف ارتقایی خود، در عمل کارایی لازم را نداشته اند. این ناکارآمدی به نوعی موجب اغتشاش، بی هویتی و نابسامانی در سیمای شهر شده است. این پژوهش با راهبرد کیفی، مبتنی بر تحلیل اسناد، مطالعات پیشین، مشاهدات میدانی و پرسش نامه باز، به بررسی وضعیت نماهای شهر قم پرداخته و نشان می دهد که منظر شهری حاصل تعامل نیروهای مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است. ضعف در تشخیص و مدیریت این نیروها توسط نهادهای شهری، عامل اصلی نابسامانی موجود تلقی می شود. در نتیجه، توانمندسازی مدیریت شهری در شناخت و بازتوزیع صحیح نیروهای موثر، شرط لازم برای ارتقای کیفیت سیما و به دنبال آن منظر شهر قم خواهد بود.

کلیدواژه ها:

City image ، Urban landscape ، Urban Façades ، Power ، Qom. ، سیمای شهر ، منظر شهر ، نماهای شهری ، قدرت ، شهر قم.