کاربرد شناخت احساسات در واژگان انتزاعی قرآن: تحلیل با رویکرد روان­شناسی زبان

قرآن کریم، فراتر از یک متن الهام بخش، سامانه ای شناختی-عاطفی یکپارچه است که از طریق واژگان انتزاعی، بر فرآیندهای شناختی و هیجانی مخاطب تاثیر می گذارد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل تماتیک، به بررسی کاربرد شناخت احساسات در واژگان انتزاعی قرآن از منظر روان شناسی زبان پرداخت. داده ها از طریق نمونه گیری هدفمند از آیات حاوی واژگانی چون «تقوا»، «سکینه»، «رجاء» و «خشیت» گردآوری و در چارچوب نظری زبان شناسی شناختی و روان شناسی هیجان تحلیل شدند. بدین ترتیب پس از کدگذاری و تحلیل داده ها مقوله اصلی « واژگان انتزاعی قرآن به عنوان ابزارهای شناخت احساسات» و زیر مقوله ها عبارتند از: «نام گذاری و تمایز احساسات پیچیده»، «تنظیم احساسات از طریق بازسازی شناختی»، « القای احساسات مثبت از طریق استعاره های مفهومی» و «کارکرد درمانی و پیشگیرانه در سلامت روان». نتایج تحقیق نشان داد که واژگان انتزاعی قرآن در چارچوب شبکه ی شعاعی، نه تنها معانی شناختی غنی دارند، بلکه به عنوان ابزارهایی برای شناخت احساسات ، تنظیم هیجان از طریق بازسازی شناختی و القای احساسات مثبت از طریق استعاره های مفهومی عمل می کنند. این مکانیسم ها، کارکردهای درمانی مشخصی دارند و با رویکردهای معاصر روان درمانی از جمله درمان های شناختی- رفتاری و مبتنی بر ذهن آگاهی هم راستا هستند. یافته ها نشان می دهند که قرآن کریم منبعی غنی از استراتژی های روان شناختی مبتنی بر شواهد است که می تواند در مشاوره ی دینی- روان شناختی و بهبود سلامت روان جامعه به کار گرفته شود.قرآن کریم، فراتر از یک متن الهام بخش، سامانه ای شناختی-عاطفی یکپارچه است که از طریق واژگان انتزاعی، بر فرآیندهای شناختی و هیجانی مخاطب تاثیر می گذارد. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از تحلیل تماتیک، به بررسی کاربرد شناخت احساسات در واژگان انتزاعی قرآن از منظر روان شناسی زبان پرداخت. داده ها از طریق نمونه گیری هدفمند از آیات حاوی واژگانی چون «تقوا»، «سکینه»، «رجاء» و «خشیت» گردآوری و در چارچوب نظری زبان شناسی شناختی و روان شناسی هیجان تحلیل شدند. بدین ترتیب پس از کدگذاری و تحلیل داده ها مقوله اصلی « واژگان انتزاعی قرآن به عنوان ابزارهای شناخت احساسات» و زیر مقوله ها عبارتند از: «نام گذاری و تمایز احساسات پیچیده»، «تنظیم احساسات از طریق بازسازی شناختی»، « القای احساسات مثبت از طریق استعاره های مفهومی» و «کارکرد درمانی و پیشگیرانه در سلامت روان». نتایج تحقیق نشان داد که واژگان انتزاعی قرآن در چارچوب شبکه ی شعاعی، نه تنها معانی شناختی غنی دارند، بلکه به عنوان ابزارهایی برای شناخت احساسات ، تنظیم هیجان از طریق بازسازی شناختی و القای احساسات مثبت از طریق استعاره های مفهومی عمل می کنند. این مکانیسم ها، کارکردهای درمانی مشخصی دارند و با رویکردهای معاصر روان درمانی از جمله درمان های شناختی- رفتاری و مبتنی بر ذهن آگاهی هم راستا هستند. یافته ها نشان می دهند که قرآن کریم منبعی غنی از استراتژی های روان شناختی مبتنی بر شواهد است که می تواند در مشاوره ی دینی- روان شناختی و بهبود سلامت روان جامعه به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

واژگان انتزاعی قرآن ، شناخت احساسات ، روان شناسی زبان ، شبکه شعاعی ، تنظیم هیجان ، سلامت روان