تاثیر تحول دیجیتال ۵.۰ بر تعامل بازیگران در اکوسیستم بانکداری باز ایران: بررسی نقش شفافیت اطلاعات، اعتماد و هماهنگی

هدف: بانکداری باز به عنوان یکی از مهم ترین جلوه های تحول دیجیتال در صنعت مالی، بستر تعامل و خلق ارزش مشترک میان بانک ها، شرکت های فین تک، ارائه دهندگان خدمات مالی و نهادهای تنظیم گر را فراهم کرده است. با این حال، موفقیت این اکوسیستم صرفا به توسعه فناوری وابسته نیست و به کیفیت تعاملات میان بازیگران و شرایط نهادی و تنظیم گری نیز بستگی دارد. پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر تحول دیجیتال ۵.۰ بر تعامل بازیگران در اکوسیستم بانکداری باز ایران و ارزیابی نقش شفافیت اطلاعات، اعتماد و هماهنگی در این روابط انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–پیمایشی است. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه ای شامل ۱۶ گویه از ۴۶ نفر از مدیران، متخصصان و فعالان اکوسیستم بانکداری باز ایران گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) با استفاده از نرم افزار SmartPLS ۴ بهره گرفته شده است. یافته ها: نتایج نشان داد که تحول دیجیتال ۵.۰ تاثیر مثبت و معناداری بر هماهنگی میان بازیگران دارد، اما اثر آن بر شفافیت اطلاعات و اعتماد معنادار نیست. همچنین، اعتماد تاثیر مثبت و معناداری بر تعامل بازیگران دارد، درحالی که سایر روابط مستقیم و تمامی اثرهای غیرمستقیم و زنجیره ای مورد بررسی از نظر آماری تایید نشدند. علاوه بر این، نتایج شاخص Q² بیانگر آن است که مدل از قدرت پیش بینی برخوردار است، هرچند این قدرت در سطح پایین قرار دارد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان می دهد که در اکوسیستم بانکداری باز ایران، تحول دیجیتال ۵.۰ بیش از آنکه موجب تقویت اعتماد و شفافیت اطلاعات شود، زمینه بهبود هماهنگی عملیاتی میان بازیگران را فراهم می کند. همچنین، شکل گیری تعاملات پایدار مستلزم وجود سازوکارهای حکمرانی داده، چارچوب های تنظیم گری شفاف و اعتماد بین سازمانی در کنار توسعه فناوری است. این نتایج بیانگر آن است که تحقق اهداف بانکداری باز مستلزم توجه هم زمان به ابعاد فناورانه، نهادی و مدیریتی است.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ۵.۰ ، تعامل بازیگران ، بانکداری باز ، شفافیت اطلاعات ، اعتماد ، هماهنگی بین سازمانی