<span lang="FA">ارزیابی نقش مدیریت منابع­ آب در تاب ­آوری ­اقتصادی نواحی­ روستایی<span lang="FA">(مطالعه موردی: روستاهای­ پیرامونی شهر زنجان)

آب به عنوان منبع حیاتی بااهمیت اقتصادی و اجتماعی، یکی از نیازهای اولیه انسان است. کشور ایران با میانگین بارش سالانه ۲۵۰ میلی متر — کمتر از یک سوم متوسط بارندگی جهان — به لحاظ موقعیت جغرافیایی در منطقه خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد و ضعف مدیریت در منابع آب یکی از مهم ترین موانع توسعه پایدار محسوب می گردد. هدف تحقیق حاضر مشخص کردن نقش مدیریت آب در تاب آوری اقتصادی نواحی روستایی است. نوع تحقیق کاربردی و ماهیت آن توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری تحقیق ۶ روستای پیرامونی شهر زنجان است که اطلاعات آن ها به روش کتابخانه ای و میدانی جمع آوری شده است. برای تجزیه وتحلیل داده ها از آمار توصیفی و استنباطی (آزمون تی تک نمونه ای، کروسکال والیس و معادلات ساختاری ایموس) استفاده شده است. نتایج حاصل از یافته­های پژوهش نشان می­دهد که شاخص مدیریت منابع­ آب با آماره آزمون تی تک نمونه ای ۱۷٫۲۱- و شاخص تاب آوری اقتصادی با آماره آزمون تی تک نمونه ای ۱۲٫۴۰- در وضعیت نامطلوبی می­باشند. یافته های حاصل از تحلیل تفاوت معنادار میان شاخص های مدیریت منابع آب نشان می دهد که بیشترین میزان تفاوت معنادار مربوط به شاخص های «اقتصاد و سرمایه گذاری» و «مشارکت در تصمیم گیری ها و سیاست گذاری ها» بوده است؛ به گونه ای که مقادیر آماره آزمون به ترتیب برابر با ۲۷/۲۶- و ۳۵/۲۵- به دست آمد. نتایج آزمون کروسکال والیس نشان می­دهد که بین روستاها تفاوت های معناداری وجود دارد. مقدار آماره کروسکال والیس برابر با ۳۳/۳۲۵ و سطح معناداری ۰.۰۰۰ بوده است که بیانگر وجود تفاوت معنادار آماری در مدیریت منابع آب در سطح اطمینان ۹۹ درصد است. همچنین نتایج پژوهش حاکی از آن است که شاخص هایی نظیر «سیاست گذاری، قوانین و مقررات مرتبط با مدیریت منابع آب»، «ارائه تسهیلات و اعتبارات مالی»، «توسعه زیرساخت ها»، «مدیریت بهره برداری از مزارع»، «حفاظت از تاسیسات آبی»، «مدیریت فنی» و «به کارگیری فناوری های نوین» نقش موثری در ارتقای تاب آوری اقتصادی روستاهای موردمطالعه ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع آب ، توسعه پایدار ، تاب آوری ، روستاهای پیرامونی ، استان زنجان.