بازآفرینی هویت و مقاومت فرهنگی در روایت های نمادین بختیار علی: گذار از تاریخ استعماری به حافظه جمعی جایگزین

ادبیات اقلیت به ویژه در بسترهای پسااستعماری و جوامع تحت ستم، اغلب به عنوان یکی از مهم ترین ابزارهای حفظ حافظه جمعی و بازآفرینی هویت فرهنگی عمل کرده است در این چارچوب، آثار بختیار علی به عنوان نمونه ای برجسته، با به کارگیری رئالیسم جادویی، ساختارهای روایی چندلایه و نمادپردازی غنی، به عرصه ای برای به چالش کشیدن روایت های رسمی تاریخ و بازسازی حافظه جمعی بدل شده اند. این پژوهش، با رویکردی میان رشته ای، به تحلیل نقش بنیادین این آثار در بازنمایی و تقویت هویت و مقاومت فرهنگی می پردازد و می پرسد: آثار بختیار علی چگونه می توانند از طریق راهبردهای روایی و مفهومی خود، هویت حاشیه نشینان را از جایگاه قربانی به کنشگری فعال ارتقا دهند؟ چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم جامعه شناسی ادبیات، نقد پسااستعماری و نظریه های حافظه استوار است و از روش تحلیل کیفی و تفسیری بهره می برد. یافته ها نشان می دهد که علی با بهره گیری از نمادهای فرهنگی محوری و خلق دگر مکان ها (هتروتوپیا)، روایت های رسمی را به چالش کشیده و با درهم شکستن زمان خطی، امکان بازتعریف هویت و بازیابی صداهای خاموش شده را فراهم می آورد. عشق به مثابه کنشی سیاسی، بدن به عنوان بایگانی تروما و موسیقی به عنوان گفتمانی ضد استعماری از راهبردهای کلیدی مقاومت در این آثار هستند. این مطالعه نشان می دهد که آثار علی نه تنها بازتاب زیبایی شناسی مقاومت در ادبیات کردی اند، بلکه گفت وگویی فراملی با ادبیات پسااستعماری جهان برقرار می کنند و توان ادبیات را در بازسازی جهان های خیالی به عنوان کنشی سیاسی برجسته می سازند.

کلیدواژه ها:

ادبیات کردی ، مقاومت فرهنگی ، حافظه جمعی ، رئالیسم جادویی ، نقد پسااستعماری ، بختیار علی