تاثیر موافقت نامه صلح غزه بر سیاست های منطقه ای جمهوری اسلامی ایران تحلیلی براساس چارچوب نظری واقع گرایی تهاجمی

تحولات غزه همواره از متغیرهای کلیدی در معادلات امنیتی، هویتی و ژئوپلیتیک خاورمیانه و از محرک های اصلی شکل گیری ائتلاف ها و برداشت های امنیتی این منطقه بوده است. ازاین رو، استمرار یا توقف منازعه در غزه نه تنها بر وضعیت فلسطین، بلکه بر الگوهای کنش بازیگران منطقه ای و فرامنطقه ای اثر می گذارد. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بازیگران موثر در معادله فلسطین، سیاست خارجی خود را در پیوند با این مسئله و در چارچوب راهبرد کلانش برای مقابله با اسرائیل، غرب و تقویت جایگاه خود در جهان اسلام تعریف کرده است. از این رو، تحقق «صلح پایدار» در غزه می تواند پیامدهای راهبردی بلندمدتی برای آینده سیاست خارجی ایران داشته باشد. این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری واقع گرایی تهاجمی جان مرشایمر و روش تحلیل مضمون، به دنبال پاسخ به این پرسش است که توافق صلح غزه ۲۰۲۵ چه تاثیری بر محاسبات قدرت، موازنه تهدید و رفتار منطقه ای و فرامنطقه ای ایران گذارده است؟ یافته های پژوهش نشان می دهد صلح غزه  نه به تغییر راهبردی، بلکه به «تغییر تاکتیکی» در سیاست خارجی ایران انجامیده و رفتار ایران همچنان با منطق رقابت قدرت محور واقع گرایی تهاجمی قابل تبیین است. محور مقاومت در این دوره، از یک ابزار صرفا تهاجمی به «شبکه ای نامتقارن و غیرمتمرکز» با کارکردهای چندگانه (بازدارندگی، اهرم چانه زنی دیپلماتیک و مدیریت هزینه های بین المللی) تحول یافته است. ایران صلح غزه را نه پایان منازعه، بلکه «وقفه­ای راهبردی» و فرصتی برای بازآرایی قدرت، انتقال رقابت به عرصه های کم هزینه تر و تحکیم جایگاه نفوذ منطقه ای تلقی می کند. این پژوهش با ارائه الگوی تحلیلی «تداوم اهداف راهبردی در بستر انعطاف پذیری تاکتیکی»، نشان می دهد صلح در غیاب هژمون پایدار، نه پایان رقابت، بلکه «جنگ با ابزارهای دیگر» و آغازی بر دورانی پیچیده تر و چند لایه تر از رقابت هژمونیک است.

کلیدواژه ها:

Gaza ، Iran`s Regional Policy ، Offensive Realism ، Balance of Power ، Peace. ، غزه ، سیاست منطقه ای ایران ، واقع گرایی تهاجمی ، موازنه قدرت ، صلح.