جست وجو در منابع و مآخذ فارسی کتاب «رضوان»: تقلیدی از گلستان به قلم میرزا آقاخان کرمانی

رضوان، نخستین کتاب میرزا آقاخان کرمانی مبارز سیاسی، روزنامه نگار، نویسنده و روشنفکر مشروطهطلب است که نوشتن آن را در بیست وپنج سالگی آغاز کرده و تا روزهای نزدیک به پایان عمرش، در کار جمع آوری روایت ها و تدوین نهایی کتاب بوده است. اگرچه میرزا آقاخان «رضوان» را به تقلید از شیوه گلستان سعدی نوشته است، بسیاری از حکایت هاو اشعار کتاب برگرفته از آثار متقدم ادبیات فارسی، مثل هزارویک شب، کلیله ودمنه، مثنوی های مولانا و عطار، حکایت های عبید زاکانی و... است. موضوع این مقاله، شناسایی و شرح منابع و مآخذ فارسی رضوان است. این پژوهش این پژوهش با جست وجو در منابع متقدم بر کتاب و توصیف و تحلیل کیفی داده ها صورت گرفته است و می تواند در آشنایی بیشتر با اندیشه های میرزا آقاخان، سیر تحول اندیشه های او و تاثرپذیری او از دیگر نویسندگان، مورد توجه پژوهشگران قرار گیرد. نتایج این پژوهش حاکی از وسعت نظر و دانش میرزاآقاخان بر سنت ادبیات فارسی است و نشان می دهد که اگرچه منبع اصلی او در نگارش «رضوان» گلستان سعدی بوده است، برای تدوین کتاب از تعداد قابل توجهی از متون متقدم و بیش از همه، حکایت های عبید زاکانی و فخرالدین علی صفی، بهره برده و این روایت ها را عینا و با تغییر اندک اسامی و واژه ها یا با تلخیص و گاه به تفصیل نقل کرده است.

کلیدواژه ها:

میرزا آقاخان کرمانی» ، رضوان» ، متون نظم و نثر فارسی» ، اشعار» ، حکایت ها» ، « ، ضرب المثل ها»