خوانش انتقادی دیباچه تاریخ جهانگشای جوینی با رویکرد معنی شناسی کاربردی

معنی شناسی کاربردی یکی از رویکردهای نوین مطالعه معنی است و هدف آن تبیین ظرفیت های زبانی متن و نشان دادن هنر نویسندگی و کاربردهای خاص نویسنده است. این رویکرد بر آن است تا توصیف و توضیحی از مناسبات میان زبان، باورها و اندیشه های نویسنده ارائه دهد. تاریخ جهانگشای یکی از برجسته ترین متون بازمانده از عصر مغولان است که به دلیل زبان خاص آن همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. در این پژوهش با بهره گیری از رویکرد معنی شناسی کاربردی به خوانش انتقادی دیباچه این اثر پرداخته شده است. برای دست یابی به این منظور مولفه های بافت موقعیت، شاخص ها، جایگزین ها و کنش های گفتاری در متن دیباچه جهانگشای بررسی شده اند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که نویسنده در جایگاه خدمتگزار مغولان، با دیدگاهی جبرگرایانه می کوشد چهره منفی و منفور مغولان و اعمال وحشیانه آن ها را تعدیل کند و ویرانگری های آنان را مشیت الهی جلوه دهد. او با کاربست واژگان خاص، آیات، احادیث و اشعار، باورهای خود را به مخاطب انتقال می دهد و می کوشد با بهره گیری از شیوه های مختلف کاربرد عناصر زبانی، دیدگاه های فکری خود را به مخاطب بقبولاند. کنش گفتاری اظهاری در این متن دارای بیش ترین بسامد است و این امر نشان می دهد نویسنده در پی ترغیب مخاطبان برای پذیرش وضعیت موجود و عدم رویارویی با مغولان است.

کلیدواژه ها:

معنی شناسی ، معنی شناسی کاربردی ، عطاملک جوینی ، تاریخ جهانگشای ، مغولان