استثنائات اعتبار امر مختوم در داوری بین المللی

اعتبار امر مختوم یکی از اصول بنیادین در نظام داوری بین المللی است که به منظور تضمین ثبات و قطعیت آرای داوری و جلوگیری از رسیدگی های مجدد اعمال می شود. با این حال، این پرسش درخور تامل است که آیا می توان شرایطی را تصور کرد که اجرای تمامی آثار قاعده اعتبار امر مختوم، به جهاتی متعذر شود. این نوشتار با اتخاذ رویکردی تحلیلی تطبیقی و با وقوف بر خلاهای موجود در قوانین و مقررات داوری بین المللی و نیز کاستی های محسوس در ادبیات حقوقی معاصر، بر آن است تا با مطالعه رویه عملی دیوان های داوری بین المللی در مواردی که مراجع داوری از اعمال آثار اصل اعتبار امر مختوم امتناع ورزیده اند، به تحلیل و تبیین استثنائات این قاعده بپردازد. تحلیل این مساله و استناد به قواعد حقوقی حاکم، ما را به این نتیجه رهنمون می سازد که با وجود جایگاه رفیع اعتبار امر مختوم به عنوان یکی از ارکان بنیادین کارآمدی نظام داوری، دیوانهای داوری بین المللی در مواردی خاص از قبیل ارتکاب تقلب در فرایند رسیدگی، صدور رای اصلاحی، تعارض رای داوری با نظم عمومی، ارائه ادله جدید، تغییر در وضعیت حقوقی یا واقعی پس از صدور رای، عدم صلاحیت دیوان داوری و عدم رعایت اصول دادرسی منصفانه، از اعمال کامل آثار این اصل صرف نظر نموده و بر آن استثنا قائل خواهند شد. پذیرش چنین استثنائاتی، مانع از تضعیف کارآمدی نهاد داوری میشود و به ارتقای مشروعیت، انعطاف پذیری و اعتماد به نظام داوری بین المللی مدد می رساند.

کلیدواژه ها:

اعتبار امر مختوم ، داوری بین المللی ، استثنائات ، تقلب