شاخص های ارکان جهت ساز محیط انتظامی امنیتی مرزی (مورد مطالعه: مرزهای جنوب شرق کشور)

زمینه و هدف: مرزهای جنوب شرق کشور به دلیل ویژگی های خاص ژئوپلیتیکی، اجتماعی فرهنگی، اقتصادی و امنیتی، همواره از حساس ترین کانون های انتظامی امنیتی کشور به شمار می آیند. در چنین محیطی، تصمیم گیری و اقدام موثر مستلزم شناخت دقیق محیط انتظامی امنیتی است. ازاین رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی شاخص های ارکان جهت ساز محیط انتظامی امنیتی در مرزهای جنوب شرق کشور است.روش: این پژوهش از نوع پژوهش های کیفی بوده و از نظر هدف کاربردی و از نوع توصیفی تبیینی است که با روش تحلیل محتوای اسناد بالادستی مشتمل بر قرآن، نهج البلاغه، بیانات رهبر شهید انقلاب (ره)، قوانین و مقررات، آیین نامه ها انجام شد و داده ها با استفاده از نرم افزار مکس کیودی ای کدگذاری و تجزیه و تحلیل شدند. برای ارتقای اعتبار یافته ­ها از شیوه ­های اعتبارپذیری، انتقال پذیری، تاییدپذیری و قابلیت اطمینان استفاده شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که ارکان جهت ساز محیط انتظامی امنیتی مرزهای جنوب شرق کشور را می توان در پنج رکن اصلی شامل: رکن ژئوپلیتیکی فضایی، رکن اجتماعی فرهنگی، رکن اقتصادی معیشتی، رکن تهدیدمحور (امنیتی انتظامی) و رکن مدیریتی حکمرانی و شاخص های آنها طبقه بندی نمود.نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که محیط انتظامی امنیتی مرزهای جنوب شرق کشور ماهیتی چندبعدی و پویا دارد و هرگونه سیاست گذاری یا اقدام انتظامی امنیتی بدون توجه همزمان به ارکان و شاخص های جهت ساز آن، با کاهش اثربخشی مواجه خواهد شد. علاوه بر این، این شاخص ها می تواند مبنایی علمی برای تصمیم گیری فرماندهان، برنامه ریزان و سیاست گذاران حوزه امنیت و مدیریت مرز فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

محیط انتظامی امنیتی ، ارکان جهت ساز ، مدیریت مرز ، مرزهای جنوب شرق ، اسناد بالادستی