تجلی معنا در معماری اماکن قدسی با بررسی تطبیقی کهن الگوی یونگ - مطالعه موردی: مسجد امام و کلیسای مریم مقدس-

با توجه به اینکه آثار معماری ایران در ادوار مختلف بیشتر از جنبه های سبکی و تاریخی مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند و دراکثر موارد ویژگی های فنی در اولویت قرار داشته است و توجه به روان، ناخودآگاه و کهن الگو در شکل گیری بناها خصوصا بناهای مقدس از نظر دور مانده است این پژوهش سعی بر این دارد، با نگاهی از زاویه ای دیگر، به بازشناخت بناهای مقدس ادیان(اسلام و مسیحیت) بپردازد و به آنچه در پیکره این بناها تحت تاثیر روان (کهن الگو) به حیات خود ادامه می دهد بواسطه مقایسه تطبیقی دست یابد. به همین سبب هدف از این پژوهش بررسی کهن الگوها بواسطه بازنمودن موضوع در روان، سیر تکامل انسان و چرخه زندگی براساس نظریه یونگ با توجه به آموزه های ادیان اسلام و مسیحیت در بناهای مساجد و کلیساها می باشد. نوع پژوهش کیفی و روش مطالعه تحلیل محتوا با تمرکز بر روی تفسیر و مقایسه تطبیقی براساس نتایج قیاس می باشد. گستره انتخابی آن شهر تهران بوده و مسجد سلطانی (شاه، امام خمینی) و کلیسای حضرت مریم(ع) به عنوان نمونه های موردی انتخاب شدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که کهن الگوهای بنیادین معرفی شده توسط کارل گوستاو یونگ، شامل خود، نقاب، سایه، آنیما و آنیموس، فرمانروا، آفرینشگر، دانا، معصوم، جستجوگر، نابودگر، جنگجو، جادوگر، دلقک، یتیم، عاشق، مراقب به عنوان ساختارهای ازلی و جهان شمول روان انسان، در فرآیند شکل گیری و سازمان دهی فضایی مکان های مقدس مسجد و کلیسا نقشی تعیین کننده داشته اند.

کلیدواژه ها:

یونگ ، مسجد ، کلیسا ، معنا ، کهن الگو