تطبیق نظریه امید اسنایدر با امید در معارف دینی و کاربرد تربیتی آن

این پژوهش با هدف مقایسه تطبیقی «نظریه امید» اسنایدر در روان شناسی مثبت نگر و مفهوم «رجاء» در آموزه های اسلامی و تبیین کاربرد تربیتی آن با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. در این راستا، مولفه های سه گانه اسنایدر شامل تفکر هدف، تفکر عاملی و تفکر گذرگاه با مولفه های امید دینی یعنی هدفمندی، توکل، اسباب و تلاش، مورد مداقه و تطبیق قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر دو دیدگاه در ضرورت هدفمندی و نقش فعالانه تلاش انسانی اشتراک نظر دارند؛ بااین حال، تفاوت های بنیادینی در «منبع» و «ماهیت» امید میان این دو رویکرد وجود دارد. درحالی که امید در نظریه اسنایدر عمدتا بر توانمندی های شناختی و فردی متمرکز است، امید دینی (رجاء) ماهیتی الهی داشته و بر محور توکل به مشیت پروردگار استوار است. این پژوهش در نهایت نتیجه می گیرد که تلفیق این دو دیدگاه می تواند به ارائه مدل های جامع تری در حوزه های مشاوره، تربیت دینی و مدیریت بحران منجر شود. این رویکرد ترکیبی با بهره گیری از نقاط قوت هر دو حوزه علمی و معنوی، امید را به عنوان پلی میان تلاش خردمندانه انسان و اتکال به قدرت لایزال الهی بازتعریف می کند. این پیوند ارزشمند، کاربردهای تربیتی موثری را در مسیر تقویت تاب آوری و ارتقای سلامت روان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

روان شناسی مثبت نگر ، سلامت روان ، اسنایدر ، نظریه امید ، رجاء