بعد پنهان پایداری در تعدیل و تنظیم مجدد زمین (مطالعه موردی: محدوده مسجد یری پایین)

احیای بافت های فرسوده و ناکارآمد از دغدغه های اساسی مسئولین شهری و کشوری می باشد؛ زیرا علاوه بر سطح اشغال گسترده چنین بافت هایی، دارای پیامدهای متعدد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و زیست محیطی می باشند. تخریب واحدهای فرسوده به معنای هدررفت آب مصرف شده در مرحله تولید مصالح و همچنین ساخت وساز چنین بناهایی می باشد. هدف این پژوهش واکاوی تکنیک تنظیم و تعدیل مجدد زمین در بافت های فرسوده شهری با رویکرد توسعه موزون کالبدی و امکان تحقق احیای بافت هم زمان با لحاظ نمودن ابعاد مختلف پایداری شهری و همچنین سرانه های شهرسازی ایران همچنین بررسی میزان هدررفت آب مصرفی در تولید مصالح و همچنین آب مصرفی در هنگام بکار گیری مصلح در امر ساخت وساز که با تخریب ساختمان های فرسوده از چرخه اکوسیستم حیات حذف می شوند. این پژوهش، از لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ شیوه، کمی و توصیفی بوده و به لحاظ ماهیت ترکیبی از اطلاعات کمی می باشد. محدوده موردی مطالعاتی نیز بافت فرسوده نیمه شرقی شهر زنجان موسوم به محدوده مسجد­یری پایین می باشد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که ۷۷/۴۹ درصد معابر محدوده دارای عرض متوسط کمتر از ۶ متر بوده و از این لحاظ محدوده مسجدیری بافت فرسوده و ناکارآمد محسوب می شود. ۱۳ درصد سطح محدوده به معابر اختصاص یافته و ۸۷ درصد دیگر را کاربری های دیگر که عمده آنها مسکونی و سپس تجاری است اشغال نموده است که با آزادسازی و اختصاص ۵۰درصد عرصه مسکونی و تجاری و با لحاظ تراکم چهارطبقه مسکونی برای الباقی سطح محدوده، ضمن ایجاد معابر استاندارد و افزایش نفوذپذیری کالبدی، می توان بافت فرسوده محدوده مسجد­یری پایین را احیاء و کسری فضاهای موردنیاز جهت تحقق ابعاد پایداری شهری و سرانه های استاندارد شهرسازی ایران را تامین نمود. همچنین پژوهش نشان می دهد با اجرای تکنیک تعدیل و تنظیم مجدد زمین، می توان بافت فرسوده محدوده مسجدیری پایین زنجان را مجددا احیای نمود؛ ولی با تخریب ساختمان های ناپایدار و فرسوده در وسعتی معادل ۵۰ درصد عرصه مسکونی و تجاری موجود، حجم آبی معادل ۹۴۶۳۳ مترمکعب آب پنهان که در روند تولید مصالح و به کارگیری آنها در هنگام ساخت وساز مصرف شده است از چرخه اکوسیستم حذف می گردد.

کلیدواژه ها:

Space Syntax ، Spatial Integration ، Pattern Adaptability ، Iranian Caravanserais ، Bus Terminal ، تعدیل مجدد زمین ، بافت فرسوده ، هدررفت منابع آبی ، محدوده مسجد یری زنجان