اعتبارسنجی و کارکرد قراردادهای اینترنتی در حقوق ایران

گسترش تجارت الکترونیکی و توسعه فناوری های ارتباطی، قراردادهای اینترنتی را به یکی از مهم ترین ابزارهای مبادلات تجاری تبدیل کرده است. با وجود پذیرش نسبی این قراردادها در نظام حقوقی ایران، همچنان ابهاماتی درباره اعتبار حقوقی، نحوه احراز ارکان اساسی تشکیل قرارداد، شیوه احراز هویت و اهلیت طرفین، احراز قصد و رضای واقعی، مشروعیت جهت معامله و همچنین ضمانت اجراهای ناشی از نقض تعهدات قراردادی وجود دارد. مسئله اصلی پژوهش حاضر، تبیین معیارهای اعتبار قراردادهای اینترنتی و بررسی کارکردهای حقوقی آن ها در پرتو قواعد عمومی قراردادها و قوانین تجارت الکترونیکی است. هدف پژوهش، تحلیل مبانی اعتبار این قراردادها، بررسی قابلیت انطباق ارکان اساسی عقد با محیط الکترونیکی، تبیین آثار عملی قراردادهای اینترنتی در روابط تجاری و ارزیابی ضمانت اجراهای قابل اعمال در صورت نقض تعهدات قراردادی است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ای، قوانین، رویه های حقوقی و دیدگاه های دکترین انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که قراردادهای اینترنتی، در صورت تحقق شرایط اساسی صحت معاملات، از اعتبار کامل حقوقی برخوردار بوده و تفاوت ماهوی با قراردادهای سنتی ندارند؛ با این حال، ویژگی های فضای الکترونیکی موجب شده است احراز هویت، اثبات قصد انشا، اعتبار ادله الکترونیکی و تعیین مسئولیت ناشی از نقض تعهدات با چالش های خاصی مواجه شود. همچنین نتایج تحقیق بیانگر آن است که اجرای صحیح مقررات تجارت الکترونیکی، استفاده از ابزارهای احراز هویت دیجیتال و توسعه سازوکارهای اثبات الکترونیکی می تواند امنیت حقوقی قراردادهای اینترنتی را افزایش داده و کارایی ضمانت اجراهای قراردادی را در بستر دیجیتال تقویت کند.

کلیدواژه ها:

Internet Contracts ، Contract Validity ، Electronic Commerce ، Contractual Remedies. ، قراردادهای اینترنتی ، اعتبار قرارداد ، تجارت الکترونیکی ، ضمانت اجرای قراردادی.