بازکاوی انتقادی دو دهه سیاست گذاری آموزش وپرورش ایران تا افق ۱۴۰۴: رهیافتی در چارچوب های نظریات سیاست گذاری عمومی

زمینه و هدف: این پژوهش با هدف شناسایی رخدادهای اثرگذار بر خط مشی های آموزش وپرورش ایران در دو دهه اخیر (۱۳۸۴ تا ۱۴۰۴) انجام شده است. اهمیت این موضوع در آن است که طی این دوره، تغییرات مکرر سیاستی و چالش های متنوع، مانع تحقق کامل اهداف آموزشی گردیده است.روش شناسی: از نظر هدف، این پژوهش کیفی و تحلیلی–کاربردی است و از نظر گردآوری داده ها بر تحلیل اسنادی–تطبیقی تکیه دارد. نمونه ها به صورت هدفمند از اسناد بالادستی، گزارش های رسمی، اظهارات مسئولان و تحقیقات دانشگاهی انتخاب گردید. گردآوری داده ها از طریق مطالعه اسناد و استخراج گزاره های تحلیلی انجام شد و تحلیل داده ها با استفاده از محتوای کیفی هدایت شده و بر اساس چارچوب نظریه های سیاست گذاری و رویکرد تحلیلی صورت گرفت. به دلیل ماهیت سیاست محور داده ها، از دسته بندی هدایت شده مبتنی بر چارچوب نظری بهره گرفته شد.یافته ها: سیاست گذاری آموزشی ایران طی این دو دهه با شکاف عمیق میان تدوین و اجرا روبه رو بوده است. تصویب اسناد کلیدی مانند «سندتحول بنیادین» اگرچه انجام شد، اما محدودیت نهادی، تمرکزگرایی، کمبود منابع و ضعف پاسخگویی مانع تحقق اهداف شدند. تحلیل بر اساس مدل جریان های چندگانه اهمیت هم سویی مسئله، راه حل و اراده سیاسی را برجسته کرد؛ چارچوب ائتلاف مدافعان کشمکش جریان های سنت گرا و نوگرا را نمایان ساخت؛ و تحلیل نهادی آشکار نمود که بدون اصلاح ساختارها، مشارکت ذی نفعان و منابع پایدار، حتی سیاست های مترقی نیز به اجرا نخواهندنتیجه گیری: دلالت های سیاستی پژوهش بر ضرورت ایجاد ثبات سیاسی، نهادینه سازی مشارکت ذی نفعان و تامین مالی پایدار تاکید دارند. در نتیجه، موفقیت آینده آموزش وپرورش نیازمند حکمرانی منسجم، رویکرد چندجانبه و پاسخگویی مستمر به تغییرات محیطی و اجتماعی است.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری عمومی در آموزش ، توسعه نظام آموزشی ، چالش های حکمرانی آموزشی ، مشارکت ذی نفعان ، سند تحول بنیادین