تاثیر طرح کمربند و جاده بر افزایش نفوذ ژئواکونومیکی چین در منطقه غرب آسیا

طرح کمربند و جاده چین که از سال ۲۰۱۳ میلادی با هدف بازسازی مسیرهای تجارت جهانی آغاز شد، از بزرگ ترین ابتکارات ژئواکونومیک قرن بیست و یکم به شمار می آید؛ طرحی که اکنون با گذشت بیش از یک دهه به بستری برای بازتعریف الگوهای قدرت در نظام بین الملل تبدیل شده است. از منظر ژئوپلیتیکی، منطقه غرب آسیا جایگاهی محوری در تحقق اهداف این ابتکار دارد. هدف پژوهش حاضر این است که با بهره گیری از نظریه گذار قدرت و با رویکردی ژئواکونومیک به بررسی ابعاد گسترش نفوذ چین از طریق طرح کمربند و جاده بر نظام قدرت در منطقه غرب آسیا از سال ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۶ بپردازد. مطابق فرضیه مقاله، گسترش طرح کمربند و جاده چین در منطقه غرب آسیا از بعد ژئواکونومیک منجر به گذار قدرت از بازیگران سنتی (ایالات متحده) به سمت چین و بازتعریف موازنه قدرت در منطقه می شود. پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و در چارچوب پارادایم کیفی، مبتنی بر مطالعات اسنادی و بهره گیری از داده های به روز نهادهای بین المللی و اندیشکده های معتبر، به بررسی نقش فزاینده قدرت ژئواکونومیکی چین در غرب آسیا (۲۰۱۳-۲۰۲۶) پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ابتکار کمربند و جاده به ابزاری برای افزایش نفوذ ژئوپلیتیکی چین در غرب آسیا تبدیل شده است. «مشارکت استراتژیک جامع» چین با کشورهای منطقه از منظر توازن بخشی به نفوذ ایالات متحده در منطقه اهمیت راهبردی دارد. همچنین میانجی گری چین در ازسرگیری روابط ایران و عربستان (اسفند ۱۴۰۱) و حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران (۹ اسفند ۱۴۰۴) بیانگر نقش نوظهور پکن در مدیریت منازعات منطقه ای در چارچوب ابتکار کمربند و جاده است.

کلیدواژه ها:

چین ، ایالات متحده آمریکا ، جمهوری اسلامی ایران ، ژئواکونومیک ، طرح کمربند و جاده ، گذار قدرت