بررسی و تبیین تاثیر نخبگان سیاسی بر سیاست خارجی عراق پس از ۲۰۰۳؛ بررسی تحلیلی ساختار تصمیم گیری

نخبگان سیاسی همواره نقش بسیار مهمی در فرایند تصمیم گیری سیاست خارجی کشورها ایفا می کنند. نظریه های مختلفی نیز در روابط بین الملل و سیاست خارجی تلاش کرده اند تا این نقش و تاثیرگذاری را تئوریزه کنند. عراق پس از سقوط حکومت صدام حسین، نمونه کاملی از دولتی است که به واسطه فقدان شکل گیری نهادی و عدم انسجام سازمانی، تجربه خاص و متفاوتی از نقش نخبگان سیاسی در تصمیم گیری سیاست خارجی تجربه کرده است. تحولات سیاسی داخلی این کشور و نحوه اداره کشور به ویژه تکثر و تعدد قدرت، موجب شد تا بستر و زمینه برای ظهور نخبگان سیاسی جدید و بالتبع اثربخشی آنان در سیاست خارجی بیش از پیش مهیا شود. مقاله حاضر به بررسی و تبیین تاثیر نخبگان سیاسی عراق بر شکل دهی سیاست خارجی عراق پس از سال ۲۰۰۳ از طریق تحلیل ساختار تصمیم گیری سیاسی می پردازد. هدف این مطالعه روشن کردن ماهیت رابطه بین نخبگان سیاسی و سیاست خارجی و آشکار کردن میزان تاثیر سیاست های چندحزبی، تقسیم قدرت فرقه ای و قومی و مداخلات منطقه ای و بین المللی بر جهت گیری سیاست خارجی عراق است. این مطالعه یک پژوهش کیفی است و با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به چارچوب مفهومی نخبگان سیاسی و سیاست خارجی می پردازد و ماهیت نظام سیاسی عراق پس از سال ۲۰۰۳ و نقش احزاب سیاسی، نخبگان مذهبی و نیروهای امنیتی در تصمیم گیری سیاست خارجی را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که احزاب سیاسی به دلیل مشارکت برخی از نیروهای سیاسی در اتحادهای منطقه ای و بین المللی که مستقیما بر سیاست خارجی تاثیر گذاشته اند، به بازیگران اصلی در شکل دهی به روابط خارجی عراق تبدیل شده اند.

کلیدواژه ها:

نخبگان سیاسی ، عراق ، سیاست خارجی ، تصمیم گیری سیاسی ، تقسیم قدرت