بررسی خطر سندرم متابولیک در زنان با سابقه دیابت بارداری: مطالعه مبتنی بر جمعیت

سابقه و هدف: دیابت بارداری به اختلال تحمل گلوکز اطلاق می شود که برای نخستین بار در سه ماهه دوم و یا سوم بارداری شناسایی شده و معیارهای تشخیصی دیابت آشکار را ندارد، در این راستا این مطالعه با هدف تعیین خطر بروز سندرم متابولیک در زنان با و بدون سابقه دیابت بارداری در جمعیت مطالعه قند و لیپید تهران انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی در چهارچوب کوهورت مبتنیبر جمعیت قند و لیپید تهران انجام شد. درمجموع، ۴۹۴ نفر با وضعیت مشخص دیابت بارداری (ابتلا و عدم ابتلا) وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک، باروری، فعالیت بدنی، مصرف سیگار، شاخص های آنتروپومتریک و اجزای سندرم متابولیک شرکت کنندگان مورد ارزیابی قرار گرفت. از نرم افزار SPSS ویرایش ۲۵ استفاده شد. ویژگی های پایه بین گروه های با و بدون سابقه دیابت بارداری بهترتیب با استفاده از آزمون t student یا آزمون Man-Witney U برای متغیرهای پیوسته یا آزمون χ۲ برای داده های طبقه ای مقایسه شد. مدل رگرسیون لجستیک و رگرسیون خطی برای ارزیابی ارتباط عوامل خطر اصلی استفاده شد. سطح معناداری کمتر از ۰۵/۰ در نظر گرفته شده است. یافته ها: در این مطالعه مقطعی ۳۷۵ نفر بدون سابقه دیابت بارداری و ۱۱۹ نفر با سابقه دیابت بارداری مورد بررسی قرار گرفتند. در زنان بدون سابقه دیابت بارداری، نمایه توده بدنی (۰.۰۰۲P=)، فشارخون سیستولیک (۰.۰۰۱>P) و دیاستولیک (۰.۰۰۴ P=) و تعداد زایمان (۰.۰۰۱دیابت بارداری بیشتر بود. شیوع سندرم متابولیک در گروه با سابقه دیابت بارداری ۳۶.۱ ٪ و در گروه بدون سابقه ۴۲.۳ ٪ بود (۰.۲۳P=). پس از تعدیل برای سن و نمایه توده بدن، سابقه ابتلا به دیابت بارداری با قند خون ناشتا (۲۵.۳۷=β، ۰.۰۰۱>P)، تری گلیسرید (۴۶.۴۱ β=، ۰.۰۰۹P=) و دور کمر (۴.۵۴β=، ۰.۰۰۱>P) ارتباط مثبت معناداری نشان داد. این ارتباط پس از کنترل اثر مخدوش گرهای بیشتر (سیگار کشیدن، فعالیت فیزیکی، تعداد زایمان، دیابت ملیتوس)، فقط در مورد قند خون ناشتا (۱۱.۷۴β=، ۰.۰۰۳P=) و دور کمر (۴.۰۱β=، ۰.۰۰۱>P) معنی دار باقی ماند. در مورد سایر مولفه های سندرم متابولیک ارتباط معنی داری با سابقه ابتلا به دیابت بارداری مشاهده نشد (۰.۰۵دیابت بارداری ۳.۳۱ برابر شانس بیشتری برای ابتلا به سندرم متابولیک داشتند (۳.۳۱OR =؛ ۰.۰۰۱>P). اگرچه این ارتباط پس از کنترل اثر مخدوش گرهای بیشتر معنادار نبود (۰.۱۱=P). نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد سابقه ابتلا به دیابت بارداری با برخی شاخص های متابولیک ازجمله قند خون ناشتا و تریگلیسیرید و دور کمر ارتباط مثبت معناداری دارد. این یافته ها اهمیت پیگیری طولانی مدت زنان با سابقه دیابت بارداری را ازنظر ابتلا به سندرم متابولیک برجسته می کند.

کلیدواژه ها:

Gestational diabetes ، Metabolic syndrome ، Risk factors ، دیابت بارداری ، سندرم متابولیک ، عوامل خطر