کودکان در سایه جنگ: بررسی پیامدها و راهبردهای گذر از بحران جنگ در کودکان از منظر تجارب زیسته والدین با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی

هدف: بحران جنگ می تواند تجربه کودکان خردسال را در ابعاد مختلف هیجانی، شناختی و رفتاری تحت تاثیر قرار دهد. با وجود اهمیت این موضوع، پژوهش های مستقیم درباره چگونگی تجربه والدین از تغییرات روحی و رفتاری کودکان زیر شش سال در شرایط جنگی محدود است. هدف پژوهش حاضر، فهم تجربه زیسته والدین از وضعیت روحی و رفتاری کودکان زیر شش سال در شرایط تنش و بحران ناشی از جنگ و شناسایی ابعاد این تجربه بود. روش: این پژوهش با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل ۱۶ والد دارای کودک زیر شش سال بودند که تجربه بحران جنگ را داشتند و به شیوه هدفمند انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق و نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شدند.  یافته ها: تحلیل تجارب زیسته والدین نشان داد که تجربه کودکان زیر شش سال از شرایط تنش و بحران جنگ، تجربه ای چندبعدی است که در ابعاد هیجانی، شناختی و رفتاری بازتاب می یابد. مضمون هسته ای «پیامدها و فرایند سازگاری با بحران جنگ در کودکان» شناسایی شد که در قالب هفت مضمون اصلی شامل «بستر شکل گیری تجربه کودک»، «برانگیختگی و ناامنی هیجانی»، «تلاش کودک برای جست وجوی امنیت»، «بازتاب جنگ در شناخت و معنایابی کودک»، «بازتاب جنگ در رفتار و بازی های کودک»، «اثرگذاری اقدامات والدین بر نوع تجربه کودک» و «سازگاری و بازگشت به وضعیت طبیعی» سازمان یافت. در مجموع، یک مضمون هسته ای، هفت مضمون اصلی و ۲۱ مضمون فرعی استخراج شد.  نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که تجربه کودکان خردسال(زیر ۶ سال) از بحران جنگ، فرایندی چندبعدی است که از نحوه مواجهه آنان با پیامدهای جنگ آغاز شده و در قالب ترس و نگرانی، حساسیت به صدا، احساس خطر و تهدید، افزایش نیاز به حضور والدین، پرسشگری درباره جنگ و مرگ، تغییر در خواب و فعالیت های روزمره و دگرگونی در بازی ها آشکار می شود. همچنین، نحوه مواجهه والدین و شرایط محیطی در تجربه کودک از بحران نقش دارد و با کاهش شرایط تنش زا، نشانه هایی از کاهش تدریجی ترس و بازگشت به وضعیت معمول مشاهده می شود؛ هرچند در برخی روایت ها بخشی از آثار تجربه بحران همچنان باقی می ماند.

کلیدواژه ها:

Keywords: Parental Experience ، Children Under Six Years ، War ، Phenomenology ، Child Mental Health ، Emotion Regulation ، Attachment ، تجربه والدین ، کودکان زیر شش سال ، جنگ ، پدیدارشناسی ، سلامت روان کودک ، تنظیم هیجان ، دلبستگییجان ، دلبستگی.