رویکرد روزنامه ثریا نسبت به مخالفان مدارس جدید در ایران

نظام ناکارامد آموزشی ایران در عصر قاجار و مخالفت های طرفداران سنت با نظام آموزشی جدید، واکنش روشنفکران و روزنامه نویسان آن دوره را در پی داشته است. روزنامه ثریا به عنوان یکی از تاثیرگذارترین روزنامه های ایران دوره مظفری، ازجمله جرایدی است که با استفاده از آزادی موجود در مصر، به دور از فضای سانسور حاکم بر ایران، اقدام به درج نوشتارهای انتقادی متعددی در این باره کرده است. بر همین اساس و با توجه به اهمیت موضوع، چگونگی مواجهه ثریا با موانع موجود در مسیر اصلاحات آموزشی در ایران مسئله ای است که در این مقاله موردتوجه قرار گرفته است و با روش تحلیل محتوا به این سوال پاسخ داده شده که ثریا چه رویکردی در مقابل این طیف از مخالفان داشته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که جدای از کنشگری این روزنامه در باب لزوم جایگزینی نظام آموزشی جدید و اصلاح نظام ناکارامد مکتب خانه ای، ثریا در مقام یک رسانه برون مرزی، نه تنها بازتاب دهنده مناقشه میان جریان های نوگرا و مخالفان تجدد آموزشی بود، بلکه در مقابل سنت زدگان و روحانیان مخالف مدارس جدید که بیشتر به دلیل تزلزل جایگاهشان در نظام آموزشی ایران و به بهانه های مذهبی، مانع گسترش این مدارس می شده اند، واکنش های تندی نشان داده است. ثریا به عنوان یکی از رادیکال ترین روزنامه های عصر مظفری، با نقد صریح موانع سنتی و بهره گیری از تجربه تاریخی مغرب زمین و همچنین استناد به شریعت، نقشی موثر در شکل دهی گفتمان انتقادی پیرامون نوسازی آموزشی و حمایت از مدارس جدید ایفا کرده است و با وارد کردن مخالفت های سنت گرایان به صحنه بحث عمومی و تشویق بانیان آموزش نوین به مقابله با مقاومت ها، نسبت به دیگر جراید آن دوره اثرگذاری ویژه ای در پیشبرد اصلاحات آموزشی داشته است.

کلیدواژه ها:

مدارس جدید ، دوره قاجار ، روزنامه ثریا ، میرزا علی محمد خان کاشانی ، نهادهای سنتی