مکتب تاریخ نگاری عراق و نسبت آن با تاریخ نگاری ایرانی

مکتب تاریخ نگاری عراق یکی از مهم ترین مکاتب تاریخ نگاری اسلام در قرون نخستین اسلامی به شمار می رود. این مکتب تاریخ نگاری در دو شهر معروف و مهم بصره و کوفه شکل گرفت. روش ها و مضامین و محتوای تاریخ نگاری مکتب عراق آن را با روش ها و محتوای مکتب تاریخ نگاری مدینه به عنوان یکی دیگر از مکاتب تاریخ نگاری اسلامی متمایز می کرد. روش اخباریان و موضوع و مضامین ایام العرب و انساب عربی که ریشه در فرهنگ قبیله ای داشت از ویژگی های مکتب تاریخ نگاری عراق بود. شیوه تدوین و محتوا و مضامین تاریخ نگاری علاوه بر فرهنگ جدید اسلامی، از ساخت قبیله ای بصره و کوفه و همین طور فرهنگ شفاهی برجای مانده از سنت های قبل از اسلام و میراث ملل غیرمسلمان ناشی می شد. ابومخنف، ابوالحسن مدائنی، ابوعبیده معمر بن مثنی و هیثم بن عدی از نمایندگان شاخص مکتب تاریخ نگاری عراق بودند. این مکتب از روش ها و مضامین تاریخ نگاری ایرانی هم تاثیر پذیرفت و از طرفی، از حیث مضامین در تاریخ نگاری ایرانی اسلامی نیز تاثیر گذاشت. این مقاله به بررسی شکل گیری مکتب تاریخ نگاری عراق و نسبت آن با سنت تاریخ نگاری ایران قبل از اسلام و تاریخ نگاری ایرانی در قرون نخستین اسلامی پرداخته است.

کلیدواژه ها:

مکتب تاریخ نگاری عراق ، تاریخ نگاری اسلامی ، تاریخ نگاری ایرانی ، روش اخباری ، موضوع تاریخ