سنجش اعتبار و بررسی پایایی نسخه فارسی پرسش نامه سواد هوش مصنوعی کارلوس و دیگران

هدف: پژوهش حاضر برای آماده سازی، سنجش اعتبار، و بررسی پایایی پرسش نامه سواد هوش مصنوعی کارلوس و دیگران (۲۰۲۳) انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کمی برای توصیف ویژگی های روان سنجی پرسش نامه سواد هوش مصنوعی طراحی شده است. جامعه آماری این پژوهش دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز بودند که برمبنای حجم نمونه تعیین شده براساس تعداد گویه های پرسش نامه، ۲۴۰ نفر برای نمونه انتخاب شدند. برای اعتبارسنجی این ابزار، شاخص های روایی ظاهری و محتوایی اندازه گیری شد، و برای بررسی روایی سازه از تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. برای تحلیل گویه های پرسش نامه، از مدل چند ارزشی پرسش-پاسخ، و برای بررسی پایایی از شاخص آلفای کرونباخ استفاده شد.یافته ها: در توسعه این ابراز، مدل ساختاری هشت عاملی استفاده شده است که عبارت اند از: ۱. شناخت و درک هوش مصنوعی، ۲. استفاده و کاربرد هوش مصنوعی، ۳. ارزیابی و خلق هوش مصنوعی، ۴. اخلاق هوش مصنوعی، ۵. حل مسئله هوش مصنوعی، ۶. یادگیری هوش مصنوعی، ۷. سواد متقاعدسازی هوش مصنوعی، و ۸. تعدیل احساسات با هوش مصنوعی. این هشت عامل در دو مولفه ی کلی، یعنی «سواد هوش مصنوعی» و «خود مدیریتی هوش مصنوعی» گنجانده شده اند. این ابزار در ۳۰ گویه توسعه یافته است. روایی ظاهری گویه های پرسش نامه و تناسب آن با دانشجویان ایرانی تایید شد. بررسی روایی محتوایی نشان داد بین گویه ها و عامل ها ارتباط منطقی وجود دارد. همچنین تحلیل عاملی تاییدی برای این هشت عامل بیانگر آن بود که این مدل هشت عاملی، ساختاری مناسب برای اندازه گیری سواد هوش مصنوعی ایجاد می کند و برازش مناسبی بین مدل و داده های تجربی وجود دارد. گویه های پرسش نامه هم زمان با داشتن برازندگی مطلوب با مدل های پرسش-پاسخ چندارزشی، دارای قدرت تمیزدادن مناسب در سطوح مختلف نگرشی افراد هستند. بررسی پایایی پرسش نامه نیز نشان داد که هم عامل ها به طور جداگانه و هم پرسش نامه به طور کلی، در سطح مطلوبی از ثبات قرار دارند.نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که این پرسش نامه می تواند به طور موثری مهارت ها و نگرش های مرتبط با هوش مصنوعی را ارزیابی کند و ابزار مفیدی برای پژوهشگران، مربیان، و متخصصان در زمینه های مختلف ارائه دهد. این ابزار، با توجه به تاکید آن بر مهارت های روان شناختی، می تواند به بهبود درک و استفاده موثر از هوش مصنوعی کمک کند و راه را برای توسعه آموزش ها و برنامه های کاربردی در این حوزه هموار سازد. از آنجایی که پژوهش حاضر یکی از نخستین تلاش ها برای پایایی پرسش نامه سواد هوش مصنوعی است، امکان مقایسه نتایج آن با پژوهش های پیشین میسر نیست. با توجه به اینکه در زمان اجرای این پژوهش اقدامی درراستایطراحی ابزاری برای تعیین سطح و ارزیابی مهارت دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز در زمینه سواد هوش مصنوعی انجام نشده بود، پژوهش حاضر می تواند زمینه لازم برای انجام پژوهش های گوناگون و گسترده در این زمینه را فراهم کرده و بسترساز پژوهش های بیشتر در حوزه سواد هوش مصنوعی شود.اصالت/ارزش: در زبان فارسی ابزار مناسبی که بتواند سواد هوش مصنوعی را به خوبی بسنجد، وجود ندارد. بنابراین جای خالی ابزاری مناسب در این حوزه مشاهده می شد. این ابزار می تواند نشانگر اثربخشی در سنجش سواد هوش مصنوعی باشد و استفاده از آن برای سنجش سطح سواد هوش مصنوعی افراد در حوزه مختلف کشور پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

پرسش نامه فارسی ، دانشگاه شهیدچمران اهواز ، هوش مصنوعی ، سواد هوش مصنوعی ، کارلوس ، معادلات ساختاری