تاثیر نااطمینانی اقتصاد کلان بر کیفیت افشای اطلاعات مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر نااطمینانی اقتصاد کلان بر سطح کیفیت افشای اطلاعات مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۰۱ شرکت فعال در ۶ صنعت طی دوره ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ است. برای سنجش متغیر مستقل، شاخص نااطمینانی اقتصاد کلان با استفاده از یک شاخص ترکیبی مبتنی بر نوسانات بازارهای دارایی (بازار سهام، نرخ ارز، قیمت طلا و نرخ تورم) با استفاده از مدل های گارچ و تحلیل مولفه های اصلی ساخته شد. کیفیت افشای اطلاعات مالی نیز با استفاده از قدرمطلق اقلام تعهدی اختیاری (برآورد شده با مدل تعدیل شده جونز) به عنوان شاخص معکوس اندازه گیری شد. برای آزمون فرضیه، از رگرسیون داده های تابلویی با رویکرد اثرات تصادفی استفاده شد. نتایج نشان داد که افزایش نااطمینانی اقتصاد کلان با افزایش شدت استفاده از اقلام تعهدی اختیاری و در نتیجه کاهش سطح کیفیت افشای اطلاعات مالی همراه است. این تاثیر در صنایع پتروشیمی، سیمان، دارو و فولاد معنی دار است، در حالی که در صنایع قطعات خودرو و کانی غیرفلزی معنی دار نیست؛ بنابراین نوع صنعت نقش تعدیل کننده مهمی در این رابطه ایفا می کند. یافته ها بیانگر آن است که در شرایط نامطمئن اقتصادی، مدیران به جای تقویت شفافیت اطلاعاتی، تمایل بیشتری به اتخاذ رفتارهای محافظه کارانه و محدودسازی اطلاعات گزارش شده دارند. نتایج پژوهش ضمن تایید فرضیه هزینه های سیاسی و نظریه نمایندگی، پیامدهای مهمی برای سرمایه گذاران، مدیران و نهادهای ناظر داشته و بر ضرورت نظارت فزاینده نهادهای ناظر بر گزارشگری مالی در دوره های پرنوسان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

نااطمینانی اقتصاد کلان ، افشای اطلاعات مالی ، اقلام تعهدی اختیاری ، کیفیت گزارشگری مالی