مقایسه تاثیر تمرین تداومی متوسط (MICT) و تناوبی با شدت بالا (HIIT) بر شاخصهای فرکانس محور تغییرپذیری ضربان قلب در مردان جوان کم تحرک سیگاری

زمینه و هدف: تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) به عنوان شاخص عملکرد دستگاه عصبی خودمختار، در افراد سیگاری کم تحرک همواره دچار اختلال می شود. با توجه به افزایش خطرات قلبی - عروقی در این گروه و محدودیت پژوهش های موجود درباره اثر تمرین هوازی، این پژوهش با هدف مقایسه تاثیر ۱۲ هفته تمرین تناوبی شدید(HIIT) و تمرین تداومی با شدت متوسط (MICT) بر شاخص های فرکانس محور HRV در مردان جوان سیگاری انجام شد. مواد و روش ها: این پژوهش در قالب یک طرح نیمه تجربی پیش آزمون- پس آزمون روی ۳۰ دانشجوی مرد سیگاری کم تحرک انجام شد. معیار ورود، فعالیت بدنی کمتر از ۹۰ دقیقه در هفته (بر پایه پرسش نامه IPAQ) و مصرف دست کم پنج نخ سیگار در روز، طی دو سال گذشته بود. آزمودنی ها در طول دوره پژوهش نیز به کشیدن سیگار ادامه می دادند. آنها به طور تصادفی ساده در سه گروه تمرین تناوبی شدید HIIT)؛ ۱۰ نفر)، تمرین تداومی با شدت متوسط MICT)؛ ۱۰ نفر) و گروه کنترل (۱۰ نفر) جایگزین شدند. میانگین و انحراف معیار شاخص توده بدنی در گروه MICT، ۹۵/۰ ± ۲۳/۲۳، در گروهHIIT ، ۶۲/۱ ± ۰۶/۲۳ و در گروه کنترل، ۶۲/۱ ± ۰۶/۲۳ بود. مداخله طی ۱۲ هفته (۳۶ جلسه) اجرا شد. تمرینات MICT شامل دویدن روی نوارگردان با شدت ۵۵ تا ۶۵ درصد ذخیره ضربان قلب (HRR) به مدت ۳۰ تا ۴۰ دقیقه بود. تمرینات HIIT، تناوب های یک دقیقه ای دویدن با شدت ۸۵ تا ۹۵ درصد ذخیره ضربان قلب (HRR) و استراحت فعال یک دقیقه ای با شدت ۴۵ تا ۵۵ درصد ذخیره ضربان قلب (HRR) را شامل می شد. تعداد تکرارها در هفته های اول تا چهارم ۸، هفته های پنجم تا هشتم ۱۰ و هفته های نهم تا دوازدهم ۱۲ بار تعیین گردید. حجم تمرین دو گروه بر پایه زمان کل فعالیت و بار قلبی - عروقی همسان سازی شد و شدت تمرینات با نمایشگر پولار کنترل گردید. اندازه گیری عوامل فرکانس محور تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) در شرایط استاندارد و به مدت ۹۰ دقیقه، پیش و پس از مداخله با دستگاه هولتر انجام شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های شاپیرو - ویلک، t همبسته و ANOVA در سطح معناداری ۰۵/۰ و با بهره گیری از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ صورت گرفت. نتایج: آزمون t همبسته نشان داد که در هردو گروه تمرین MICT و HIIT، سطوح پارامترهای HRV شامل TP، HF و VLF پس از مداخله، به طور معناداری افزایش یافته اند (۰۵/۰≥P)؛ در حالی که پارامتر LF و نسبت LF/HF کاهش معناداری را تجربه کرد (۰۵/۰≥P). در گروه کنترل هم تغییرات معناداری دیده نشد. در تحلیل بین گروهی نیز مقایسه بین تغییرات (دلتا)گروه ها با استفاده از آزمونANOVA نشان داد که تفاوت معناداری در مقادیر پس آزمونTP ، LF، HF،VLF و نسبتLF/HF بین گروه های تمرینی MICT و HIIT با گروه کنترل وجود دارد (۰۵/۰≥P). در عوامل LF، HF، VLF و نسبت LF/HF، تغییرات ایجادشده در گروه HIIT در مقایسه با گروه MICT، به طور معناداری بیشتر بود (۰۵/۰≥P)؛ البته در نشانگر TP تفاوت معناداری میان دو گروه تمرینی دیده نشد (P>۰.۰۵). نتیجهگیری: هر دو مداخله تمرینی (HIIT وMICT) باعث بهبود نشانگرهای فرکانس محور تغییرپذیری ضربان قلب (HRV) در جوانان سیگاری کم تحرک می شوند که این امر می تواند به دلیل تغییرات مثبت در دستگاه عصبی خودکار باشد. با توجه به تاثیر مثبت تمریناتHIIT در برخی نشانگرهای فرکانس محور، این شیوه تمرینی می تواند به عنوان رویکردی مناسب برای بهبود عملکرد قلبی - عصبی در جمعیت جوانان سیگاری کم تحرک پیشنهاد شود.

کلیدواژه ها:

تمرین تناوبی ، تمرین تداومی ، تغییرپذیری ضربان قلب ، شاخص های فرکانس محور ضربان قلب ، دستگاه خودکار قلبی