باهم بودگی در گسست و تکثر؛ مردم نگاری تفسیری تجمعات شبانه جنگ رمضان در شهر تهران

جنگ، هم زمان با گسست در نظم تعاملات اجتماعی عاطفی، می تواند زمینه ساز شکل گیری صورت های جدیدی از باهم بودگی جمعی شود. این پژوهش، با تاکید بر تشدید شکاف حاکمیت مردم و دوقطبی شدن جامعه ایرانی، با محوریت نظریه زنجیره های آیینی تعاملی کالینز و بهره گیری از مفاهیم تکمیلی، به تحلیل صورت های باهم بودگی جمعی می پردازد که در بستر گسست های اجتماعی و اختلال در تعاملات روزمره ناشی از جنگ، در میان جمعیتی متکثر و ناهمگون شکل می گیرد. رویکرد روش شناختی پژوهش، مردم نگاری تفسیری است و داده های مورد تحلیل، یادداشت های تاملی پژوهشگر حاصل از مشاهده مشارکتی در تجمعات جنگ رمضان است که با روش تحلیل مضمون تحلیل شده اند. مضامین به دست آمده عبارت اند از: «وضعیت آستانه ای و عادی سازی زیستن در جنگ» با بازتنظیم رژیم عاطفی تعاملی؛ «اتمسفر اجتماعی و هم حضوری جهان های متفاوت در جنگ» از مواجهه تا غیاب و تماشا؛ «باهم بودگی و بازآرایی فضاهای شهری» در تکثر موقعیت های تعاملی؛ و در نهایت، «اتمسفر آیینی و موقعیت های تشدید عاطفی» در تراکم مناسک آیینی. بر اساس نتایج نظری پژوهش، باهم بودگی نه وضعیتی پایدار و نه پیامد همگونی اجتماعی، بلکه دستاوردی موقعیتی، موقت و بازتنظیم شونده است که از خلال هم حضوری های متفاوت، تعاملات خرد، بازآرایی فضا و تراکم آیینی شکل می گیرد و با تغییر موقعیت دگرگون می شود. بنابراین، در شرایط بحران، تکثر اجتماعی لزوما به همبستگی یکپارچه تبدیل نمی شود؛ بلکه در میان فاصله ها و تفاوت های موجود، امکان های موقتی برای باهم بودن پدیدار می شوند.

کلیدواژه ها:

زنجیره های آیینی تعاملی ، اتمسفر اجتماعی ، باهم بودگی ، تجمعات شهری ، جنگ