واکاوی مفهوم انسانیت زدایی سازمانی در بخش دولتی با رویکرد پدیدارشناسی

این پژوهش با هدف رسیدن به درکی عمیق درباره پدیده انسانیت­زدایی سازمانی در سازمان­های دولتی انجام شده­است. راهبرد پژوهش، پدیدارشناسی تفسیری مبتنی بر رویکرد ون­مانن (۲۰۱۶) و مشارکت­کنندگان در آن کارکنان سازمان­های دولتی متمرکز بر امور اجتماعی و فرهنگی واقع در تهران بودند. نمونه­گیری هدفمند - قضاوتی در دسترس تا مرحله اشباع نظری به تعداد ۱۴ نفر انجام شد. داده­ها از طریق مصاحبه­های نیمه ساختاریافته جمع­آوری و با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون تجزیه و تحلیل شد. روایی و پایایی داده­ها با استفاده از چهار معیار اعتبار، ثبات، تاییدپذیری و انتقال­پذیری گوبا و لینکلن (۱۹۸۹) تایید گردید. تحلیل وکدگذاری داده­ها منجر به شناسایی مفاهیمی در دو بعد عوامل زمینه­ای بروز انسانیت­زدایی در سازمان­های دولتی (۱۷۷ مضمون اولیه، ۳۱ مضمون فرعی، ۱۲ مضمون اصلی) و پیامدهای انسانیت­زدایی (۱۲۸ مضمون اولیه، ۲۸ مضمون فرعی، ۱۳ مضمون اصلی) شد. انسانیت زدایی در سازمان های دولتی به معنای کاهش یا حذف جنبه های انسانی از فرآیندهای اداری، تصمیم گیری ها و تعاملات سازمانی است. این پدیده می تواند به دلایل مختلفی از جمله بروکراسی بیش از حد، قوانین سخت گیرانه، فناوری های­ جدید و فرهنگ سازمانی غیرانسانی شکل بگیرد. بنظر می­رسد در این شرایط با اصلاح ساختارهای اداری، ترویج فرهنگ انسانی و ایجاد سیستم های تعاملی، می توان گام موثری در راستای کاهش این پدیده در سازمان های دولتی برداشت.

کلیدواژه ها:

انسانیت زدایی ، اصلاح ساختار ، تعاملات سازمانی ، فرهنگ سازمانی همدلانه