شناسایی و تبیین مولفه های موثر بر زیست پذیری شهری پایدار برای سالمندان با رویکرد «گراندد تئوری»

هدف این پژوهش، شناسایی و تبیین مولفه های موثر بر زیست پذیری شهری پایدار برای سالمندان در شهر تبریز و ارائه یک مدل بومی مبتنی بر داده های میدانی است. پژوهش با رویکرد کیفی و روش «گراندد تئوری» انجام­شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۶ نفر از متخصصان و خبرگان حوزه برنامه ریزی و طراحی شهری، مدیریت شهری و خدمات سالمندی (اعضای هیئت علمی، مدیران و کارشناسان ارشد شهرداری تبریز، کارشناسان سازمان ها و نهادهای متولی امور سالمندان و خدمات اجتماعی در سطح شهر تبریز از جمله بهزیستی و علوم پزشکی گردآوری و با نمونه گیری هدفمند/نظری تا دستیابی به اشباع تکمیل­گردید. تحلیل داده ها با کدگذاری باز، محوری و انتخابی براساس رویکرد استراوس و کوربین انجام­گرفت. یافته ها نشان­داد زیست پذیری شهری پایدار برای سالمندان، سازه ای چندبعدی است و در قالب ۱۰ مقوله اصلی تبیین­می شود؛ از جمله دسترسی و تحرک پذیری، کیفیت محیط کالبدی و فضاهای عمومی، خدمات سلامت و مراقبت، امنیت و ایمنی، شرایط اقتصادی-معیشتی، زمینه های فرهنگی-اجتماعی و حمایتی، ظرفیت نهادی و برنامه ریزی، سرمایه و ظرفیت های اجتماعی-مدنی، راهبردهای مداخله ای و پیامدهای فردی-اجتماعی-شهری. نتیجه گیری نشان­می دهد ارتقای زیست پذیری سالمندان، مستلزم مداخلات یکپارچه کالبدی، خدماتی و نهادی، تقویت مشارکت سالمندان و هماهنگی بین بخشی در مدیریت شهری است.

کلیدواژه ها:

زیست پذیری شهری ، سالمندان ، پایداری شهری ، نظریه «داده بنیاد»