حکمرانی زیست بوم کارآفرینی اجتماعی شهری در مسیر خلق ارزش عمومی: ارائه مدل مفهومی و تبیین نقش مدیریت شهری ششم

پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی در شهرهای معاصر و ناکارآمدی رویکردهای سنتی مدیریت شهری، ضرورت بازاندیشی در الگوهای حکمرانی و حرکت به سوی سازوکارهای شبکه ای و مشارکتی را برجسته کرده است. در این میان، زیست بوم کارآفرینی اجتماعی شهری به عنوان چارچوبی نوظهور، امکان هم افزایی میان ظرفیت های نهادی، اجتماعی و کارآفرینانه را برای حل مسائل عمومی و خلق ارزش اجتماعی فراهم می سازد. با وجود گسترش ادبیات زیست بوم های کارآفرینی، بخش قابل توجهی از مطالعات بر رشد اقتصادی و عملکرد کسب وکارها متمرکز بوده و ابعاد حکمرانی و خلق ارزش عمومی در بستر شهری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف توسعه مدلی مفهومی برای حکمرانی زیست بوم کارآفرینی اجتماعی شهری و تبیین نقش مدیریت شهری، به ویژه در چارچوب رویکردهای مدیریت شهری دوره ششم شوراهای اسلامی شهر، در شکل دهی و هدایت این زیست بوم انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون اسناد علمی مرتبط با سه حوزه زیست بوم کارآفرینی، کارآفرینی اجتماعی و حکمرانی شهری انجام شده و داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل و سازمان دهی شده اند. یافته ها نشان می دهد که زیست بوم کارآفرینی اجتماعی شهری از شش مولفه کلیدی شامل حکمرانی تسهیلگر شهری، شبکه بازیگران، قابلیت های توانمندساز، سرمایه اجتماعی، زیرساخت های پشتیبان و پیامدهای خلق ارزش عمومی تشکیل شده است. در این میان، حکمرانی تسهیلگر شهری با تاکید بر رویکردهای مشارکتی و محله محور، نقش محرک نهادی را ایفا کرده و زمینه شکل گیری تعاملات شبکه ای و فعال سازی ظرفیت های زیست بوم را فراهم می کند. نتایج پژوهش نشان می دهد مدیریت شهری در این چارچوب صرفا نقش اجرایی ندارد، بلکه به عنوان معمار نهادی زیست بوم، از طریق تنظیم قواعد تعامل، تقویت مشارکت ذی نفعان و تسهیل جریان منابع، زمینه خلق ارزش عمومی را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

زیست بوم کارآفرینی اجتماعی ، حکمرانی زیست بوم ، حکمرانی شهری ، نوآوری اجتماعی ، مدیریت شهری ، خلق ارزش عمومی