ارزیابی مدل بهینه رابطه مالی زنجیره گاز

در این پژوهش با هدف بررسی مدل بهینه رابطه مالی شرکت ملی گاز و دولت، ضمن تشریح وضعیت حاضر رابطه مالی، ساختار رابطه مالی زنجیره گاز و ارائه آسیب شناسی، مروری بر مدل های رابطه مالی ممکن و ابزارهای مالی انجام شده است. علی رغم اینکه کشور ایران از نظر ذخایر متعارف گاز طبیعی در رتبه دوم و از نظر تولید گاز طبیعی در رتبه سوم جهانی قرار دارد اما به شکل بهره ور از این منبع طبیعی بهره برداری نشده است؛ به نحوی که شاخص شدت انرژی در کشور به طور قابل توجهی بیشتر از میانگین جهانی بوده و گاز، با توجه به سهم ۷۰ درصدی اش در سبد انرژی کشور، تاثیر زیادی بر این شاخص دارد. همچنین، با در نظر گرفتن مشکل ناترازی گاز در کشور، نیاز به اتخاذ سیاست های بهینه سازی و افزایش بهره وری امری ضروری است. ساختار مبادلات مالی کنونی در زنجیره گاز با ابهامات، عملکردهای غیر بهینه و آسیب هایی مواجه است که باعث تخصیص ناکارآمد منابع و یارانه های کلان در طول زنجیره می شود. مدل روابط مالی به عنوان عامل انگیز ه بخش ارکان و بازیگران اقتصادی، سیاست ها و تصمیمات اتخاذی را جهت می دهد. در همین راستا با توجه به الزام انضباط بخشی به رابطه مالی فعلی و همچنین ایجاد زمینه بهینه سازی مصرف گاز در کشور، پس از مرور ادبیات و احصا نظرات خبرگان سه گزینه و شش معیار جهت تعیین مدل بهینه رابطه مالی تعیین گردید. سپس با استفاده از روش کمی AHP، گزینه ها امتیاز دهی شده و در نهایت اولویت نهایی مشخص گردید.

کلیدواژه ها:

انضباط مالی دولت ، بهره وری ، رابطه مالی ، زنجیره گاز