تحلیل غیرخطی ثبات مالی در صنعت بیمه: تلفیق اقتصادسنجی پانل و الگوریتم رندوم فارست

این پژوهش با هدف تبیین عوامل تعیین کننده ثبات مالی شرکت های بیمه در ایران، بر نقش اهرم مالی، کارایی سرمایه گذاری، مدیریت ریسک و ویژگی های ساختار بازار تمرکز دارد. برای این منظور، داده های پانلی شرکت های بیمه پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ به کار گرفته شده و از رویکردی ترکیبی شامل رگرسیون پانل با اثرات ثابت و الگوریتم یادگیری ماشین رندوم فارست استفاده شده است. شاخص ثبات مالی با معیار Z-score اندازه گیری شده و در کنار متغیرهای درون شرکتی، شاخص های تمرکز بازار و شرایط کلان اقتصادی نیز در مدل لحاظ شده اند. نتایج رگرسیون پانل نشان می دهد که اهرم مالی اثری منفی و معنادار بر ثبات مالی دارد، در حالی که کارایی سرمایه گذاری، استفاده از بیمه اتکایی، اندازه شرکت و نقدینگی به طور معناداری ثبات مالی را تقویت می کنند. در مقابل، شاخص های تمرکز بازار و رشد اقتصادی نقش محدودتری ایفا می کنند. یافته های مدل رندوم فارست این نتایج را تایید کرده و نشان می دهد که اهرم مالی، کارایی سرمایه گذاری و بیمه اتکایی مهم ترین عوامل پیش بینی کننده ثبات مالی هستند. تحلیل اثرات نهایی حاکی از وجود رابطه ای غیرخطی و آستانه ای میان اهرم مالی و ثبات مالی است؛ به گونه ای که پس از عبور از سطحی بحرانی، افزایش بدهی به افت شدید پایداری مالی منجر می شود، در حالی که کارایی سرمایه گذاری اثری یکنواخت و صعودی دارد. نتایج بیانگر آن است که ثبات مالی شرکت های بیمه بیش از هر چیز تابع کیفیت تصمیمات مدیریتی در حوزه ساختار سرمایه، تخصیص دارایی ها و مدیریت ریسک است و عوامل ساختاری بازار و متغیرهای کلان اقتصادی نقش ثانویه دارند.

کلیدواژه ها:

اقتصادسنجی پانل ، اهرم مالی ، بیمه اتکایی ، ثبات مالی ، کارایی سرمایه­گذاری ، یادگیری ماشین.