واکاوی دلایل ترک فوتبال در میان نوجوانان ایرانی؛ تجربه بازیکنان

هدف: هدف پژوهش حاضر، تبیین تجربه زیسته نوجوانان ایرانی از فرایند ترک فوتبال و درک عمیق عوامل زمینه ساز این پدیده در بستر فوتبال پایه بود. روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناسی انجام شد. مشارکت کنندگان شامل ۱۳ بازیکن فوتبال بودند که سابقه حضور در تیم های آکادمی و رقابت های رسمی رده های پایه را داشته و از ادامه مسیر فوتبالی خود کناره گیری کرده بودند. نمونه گیری به صورت هدفمند و با تکنیک گلوله برفی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته (۳۰ تا ۴۵ دقیقه ای) گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) تحلیل شد. برای افزایش اعتبار یافته ها از معیارهای گوبا و لینکلن (۱۹۹۴) استفاده شد. یافته ها: بر اساس تحلیل داده ها، پنج مضمون اصلی شناسایی شد: (۱) فرسایش انگیزشی و هیجانی در مسیر فوتبالی، (۲) ابهام ساختاری و ناپایداری مسیر پیشرفت، (۳) تضعیف ادراک شایستگی در بستر رقابتی فوتبال، (۴) اختلال در روابط حرفه ای و تجربه بی عدالتی، و (۵) فشارهای روانی، اجتماعی و نگرانی های آینده محور. یافته ها نشان داد ترک فوتبال در نوجوانان پدیده ای تک عاملی نیست، بلکه حاصل تعامل پیچیده میان کاهش لذت، سبک مربیگری، ناامنی ساختاری، بی عدالتی ادراک شده، مقایسه های اجتماعی و نگرانی نسبت به آینده حرفه ای است. نتیجه گیری: ترک فوتبال در دوران نوجوانی فرایندی تدریجی و چندبعدی است که در بستر تعامل میان عوامل فردی، بین فردی و ساختاری شکل می گیرد. ایجاد محیط های تمرینی حمایتگر، افزایش شفافیت در مسیر پیشرفت، بهبود کیفیت رابطه مربی بازیکن و طراحی سازوکارهای حمایتی در آستانه خروج می تواند در کاهش میزان ترک فوتبال نوجوانان نقش تعیین کننده ای ایفا کند. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی مداخلات مبتنی بر شواهد در فوتبال پایه ایران فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

ترک فوتبال ، ترک ورزش ، فوتبال پایه ، نوجوانان