تحلیل نقش هویت های اجتماعی در شکل گیری رفتار و نگرش افراد در قرآن کریم

هویت در حوزه علوم اجتماعی از مباحث نوین و پر چالش امروزی است؛ اما با آموزه های بنیادین و اصیل قرآنی و اسلامی پیوند چندانی نیافته است. هویت اجتماعی، مرزی میان ما و دیگران ایجاد می کند و بیانگر تشابهات و تمایزاتی است که نقش های اجتماعی افراد را شکل می دهد. این مفهوم، نقش­ها و کارکردهای متعددی دارد؛ از یک سو می تواند تعارضات در جوامع را کاهش داده و انگیزه همراهی بین اکثریت فراهم کند، از سوی دیگر با پررنگ تر کردن مرزهای آن، واگرایی و جدایی را به همراه آورد. با وجود اهمیت نقش گروه های اجتماعی در جوامع، به نظر می رسد این مفهوم در آراء تفسیری و پژوهش های معاصر آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است.در این میان اغلب، انواع گروه بندی های اجتماعی در قرآن کریم مورد توجه قرار گرفته و بررسی نقش ها و تاثیرات هویت های گروهی در رفتارهای انسان ها از دیدگاه قرآنی کمتر دیده شده است. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که بر اساس آیات قرآن، هویت های اجتماعی در رفتارها، نگرش ها و زندگی اجتماعی انسان ها چگونه تاثیر می گذارند. روش این مطالعه توصیفی- تطبیقی-تحلیلی با استفاده از داده های گردآوری شده از نظریات جامعه شناسی است. یافته های بدست آمده نشان می دهد که هویت اجتماعی، تاثیرات گوناگون و غیرقابل انکاری بر شکل گیری رفتار و نگرش دارد. این تاثیر، از دیدگاه قرآن، در سه محور اساسی، تفسیر پیرامون، تعاملات انسانی و همبستگی اجتماعی، از طریق عوامل مختلف نمایان می شود.

کلیدواژه ها:

هویت اجتماعی ، قرآن کریم ، تفسیر پیرامون ، تعاملات انسانی ، همبستگی اجتماعی