عوامل موثر در تعریف وتقسیمات برهان(انی و لمی)

منطقیان از یک سو، با بیان تعریف برهانف اذعان دارند که برهان، قیاسی است مولف از مقدمات یقینی که منتج به نتیجه یقینی است و از سوی دیگر، با بیان معیار لمیت، قاعده ذوات الاسباب و شرایط مقدمات برهان، به قبض و بسط تقسیمات برهان پرداخته اند؛ به عنوان مثال، با طرح قاعده ذوات الاسباب، تنها برهان لمی را معطی یقین دانسته اند. حال  این مسئله مطرح است که از میان معیار ها و ملاک های موثر در تقسیم برهان که منطقیان در نظر دارند، کدام یک به صواب نزدیک تر است؟ سعی نگارنده متمرکز بر این مطلب است که  با بیان عوامل موثر در باب تقسیمات برهان، به نارسایی برخی از آن ها از جمله « قاعده ذوات الاسباب»، بپردازد وسپس با تکیه بر نظر ملاصدرا (ره)، از میان دیگر نظریات، از یک سو برهان را استدلالی با مقدمات یقینی که نتیجه یقینی دارد تلقی کند و از طرف دیگر، برهان های غیر لمی را در شرایط خاص، یقینی و داخل در تعریف برهان بداند.

کلیدواژه ها:

برهان ، شرایط مقدمات برهان ، قاعده ذوات الاسباب ، معیارلمیت