نقش واسطه ای ذهن آگاهی در رابطه میان معنویت و خرد

این پژوهش با هدف بررسی نقش واسطه ای ذهن آگاهی در رابطه میان معنویت و خرد، در قالب یک مدل علی انجام شد. درک سازوکارهای روان شناختی که از طریق آن ها معنویت به رشد خردمندی منجر می شود، می تواند بینش های ارزشمندی را برای حوزه های آموزشی و سلامت روان فراهم آورد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجو معلمان دختر ترم آخر دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بود. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی، تعداد ۳۰۹ نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. داده ها از طریق سه ابزار استاندارد گردآوری شد: پرسشنامه پنج بعدی خردمندی وبستر، پرسشنامه پنج وجهی ذهن آگاهی بائر و همکاران، و مقیاس بهزیستی معنوی دهشیری و همکاران. تحلیل داده ها با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری و با بهره گیری از نرم افزار  AMOS انجام گرفت. پیش از آزمون مدل فرضی، تحلیل های مقدماتی به منظور بررسی مفروضه نرمال بودن داده ها و همچنین محاسبه آمارهای توصیفی و ضرایب همبستگی بین متغیرهای پژوهش صورت گرفت. نتایج شاخص های مختلف برازندگی نشان داد که مدل پیشنهادی از برازش مناسبی با داده ها برخوردار است. یافته ها حاکی از آن بود که معنویت اثر مستقیم معناداری بر خرد دارد. افزون بر این، معنویت از طریق ذهن آگاهی اثر غیرمستقیم معناداری بر خرد اعمال می کند که این امر نقش واسطه ای ذهن آگاهی را در مدل پیشنهادی تایید می نماید. به طور مشخص، سطوح بالاتر معنویت با ذهن آگاهی بیشتر همراه بود و ذهن آگاهی نیز به نوبه خود پیش بینی کننده سطوح بالاتر خردمندی بود. در مجموع، نتایج نشان داد که معنویت و ذهن آگاهی حدود ۷۵/۰ از واریانس خرد را تبیین می کنند. در نتیجه، یافته های پژوهش بر نقش مهم ذهن آگاهی به عنوان یک سازوکار روان شناختی در پیوند میان معنویت و خرد تاکید دارد. این نتایج علاوه بر غنای مبانی نظری مرتبط با رشد خردمندی، دارای تلویحات کاربردی برای طراحی مداخلات آموزشی و روان شناختی نیز هستند. بر این اساس، انجام پژوهش های مداخله ای با هدف ارتقای معنویت و ذهن آگاهی و بررسی تاثیر آن ها بر خردمندی، به ویژه در میان دانشجو معلمان و سایر گروه های فعال در حرفه های آموزشی و یاری رسان، توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

خرد ، ذهن آگاهی ، معنویت