<span lang="AR-SA">نسبت زبان دینی و سیاست گذاری عمومی در حکمرانی اسلامی با تاکید بر فلسفه ویتگنشتاین

در این پژوهش، به دنبال آن هستیم تا نسبت میان لسان قدسی و ساحت سیاست ورزی عمومی را، در ظل حکمرانی اسلامی، بررسی کرده و از رهگذر تبیین اندیشه های لودویگ ویتگنشتاین، به زوایای پنهان و تعارض های نهفته در این عرصه بپردازیم. ادعای محوری آن است که تاکید بسیار بر تثبیت و تحکیم زبانی دینی، در دیار ایران معاصر، بی آنکه التفاتی به تکثر صور حیات و دگرگونی های بی وقفه جامعه داشته باشد، راه به پیدایش بازی های زبانی موازی برده است. این تعارض، درنهایت نه تنها بنیان کارآمدی سیاست های عمومی را تضعیف می کند، بلکه پیمان اجتماعی مبتنی بر زبان مشترک را نیز کم کم به وادی فرسایش می کشاند.دراین رهگذر نخست به مبانی نظری ویتگنشتاین درباب زبان، معنا و بازی های زبانی پرداخته می شود؛ سپس ظرفیت ها و نقائص آن در تحلیل زبان دینی و حکمرانی اسلامی عرضه می شود. این پژوهش، به شیوه ای انتقادی بر این حقیقت پای می فشارد که زبان دینی در عرصه سیاست، نقشی فراتر از کارکردهای زبانی معمول می یابد؛ به ویژه با تکیه بر نمونه هایی از سیاست های جمعیتی، قانون خانواده و جوانی جمعیت و نیز مصلحت نظام، نشان داده می شود که چالش میان زبان رسمی و زبان معیشت مردم، چگونه به طنز، کنایه، واژه سازی های مجازی و بازتفسیرهای گوناگون می انجامد. سرانجام، راهکارهایی عملی و نه فقط شعارین، برای بازاندیشی در زبان دینی سیاست گذاری پیشنهاد می شود که ازجمله آنها ساده سازی زبان فقهی - حقوقی، استقرار نهاد گفت وگو و رفع سکوت های نظام مند در گفتار سیاسی می باشد.

کلیدواژه ها:

زبان دینی ، سیاست گذاری عمومی ، حکمرانی اسلامی ، ویتگنشتاین ، بازی های زبانی ، پیمان اجتماعی ، مشروعیت