<span lang="AR-SA">خوانشی انتقادی و تطبیقی از حکمرانی تعاملی دولت <span lang="AR-SA">_ <span lang="AR-SA">ملت در نظام جمهوری اسلامی ایران

رابطه دولت و ملت از اساسی ترین ارکان نظام های سیاسی است که در دهه های اخیر با چالش های جدی در حوزه «کارآمدی» روبه رو شده است. حل این مسئله نیازمند عبور از کنش های یک جانبه و پذیرش کلان الگوی حکمرانی تعاملی است؛ رویکردی که مشارکت ذی نفعان را در طراحی خط مشی ها و اجرای خدمات عمومی مفروض می دارد. بااین حال الگوهای جهانی که بیشتر بر تجربیات دموکراسی های توسعه یافته تمرکز دارند، در رویارویی با بستر ساختاری و سیاسی ایران، انطباق لازم را ندارند. هدف اصلی این پژوهش، تبیین الزامات اصلاح و به کارگیری حکمرانی تعاملی در نظام جمهوری اسلامی ایران از راه ترکیب ادبیات جهانی و تجربیات داخلی است. براین اساس مسئله اصلی پژوهش بر شناسایی راهکارهای ساختاری، عملیاتی و پیامدی برای بهبود پیوند دولت ملت در بستر ایران متمرکز است. روش شناسی پژوهش بر پایه «مرور انتقادی» و «مطالعه تطبیقی» ۵۰ منبع منتخب (۲۵ منبع داخلی و ۲۵ منبع خارجی) از پایگاه های اسکوپوس و گوگل اسکالر، در بازه زمانی ۱۰ ساله اخیر است. یافته ها نشان می دهد که بهبود تعاملات، در گرو ایجاد نهادهای میانجی کارآمد است. دستاوردهای مهم پژوهش در سه سطح تبیین شد: در سطح ساختاری، ضرورت بازآرایی قدرت با محوریت نهادهای انقلابی به عنوان «حلقه های میانی»؛ در سطح عملیاتی، گذار از تصدی گری دولتی به مدیریت شبکه بومی و حمایت گری؛ در سطح پیامدی، «تقویت» مشروعیت از راه نظارت متقابل و تبدیل شهروند به «خالق مشترک». درنهایت نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت طراحی الگوی مطلوب بومی و تدوین ملاک های سنجش حکمرانی تعاملی تاکید دارد. پیشنهاد می شود بااستفاده از ظرفیت خیرین و سازمان های خیریه در قالب مدیریت شبکه ای، فرایند انتقال از حکمرانی دستوری به تسهیل گری واقع گرایانه تسریع شود تا مشارکت واقعی مردم، به ارتقای سرمایه اجتماعی و مشروعیت سیاسی بینجامد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی تعاملی ، شکاف دولت و ملت ، خوانش تطبیقی ، مرور انتقادی ادبیات ، جمهوری اسلامی ایران