ارزیابی تحلیلی معرفت شناختی و هستی شناختی فرضیه تصادف در برون دادهای متافیزیکی

یکی از مفاهیم اساسی در مباحث الحاد مدرن، فرضیه تصادف در نحوه پیدایش جهان است. این فرضیه در دو حوزه فیزیک و زیست شناسی محل ارائه دیدگاه های متنوع بوده است. از مهم ترین تقریرهای این فرضیه می توان به «تکامل انواع» داروین، «اصل وراثت» مندلی، «جهش ژنی» داوکینز و «اصل عدم قطعیت» هایزنبرگ اشاره کرد. در تقریر زیست شناسی، تصادف به معنای نفی علت غایی و در تقریر فیزیکی آن، به معنای نفی علت فاعلی جهان تعبیر می شود. ازآنجایی که این نظریه چالش های مهمی در حوزه معرفت شناختی و هستی شناختی ایجاد کرده است، در پژوهش حاضر سعی بر آن است تا با روش انتقادی - تحلیلی و مبتنی بر ابزار کتابخانه ای، تحلیل و ارزیابی شود. در بعد معرفت شناختی، چالش های مربوط به شناخت، توجیه و امکان تبیین منطقی رویدادهای تصادفی بررسی می شود. همچنین از منظر هستی شناختی نقش تصادف در تبیین وجود، قوام بخشیدن به نظم جهان و ارتباط آن با علیت تبیین می شود. یافته های تحقیق نشان می دهد فرضیه تصادف از حیث معرفت شناختی و هستی شناختی فاقد صلاحیت لازم در اثبات یا عدم اثبات علت فاعلی و غائی بوده، در تبیین اصل علیت نیز با چالش های بسیاری روبرو است.

کلیدواژه ها:

تصادف ، معرفت شناسی ، هستی شناسی ، متافیزیک ، علیت