نقش آینده نگاری فناوری در اولویت گذاری سیاست های علم و فناوری ایران: شواهدی از ارزیابی خبرگانی فناوری های جریان ساز

شتاب تحولات علم و فناوری، همگرایی میان رشته ای و افزایش عدم قطعیت نسبت به مسیرهای آینده، سیاست گذاری علم و فناوری را با چالش های بنیادین مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، اتکای صرف به رویکردهای گذشته نگر و سیاست های حمایتی یکنواخت نه تنها ناکارآمد است، بلکه می تواند به پراکندگی منابع و افزایش خطای تصمیم سازی منجر شود. این مقاله با تمرکز بر آینده نگاری فناوری، نقش آن را در بهبود اولویت بندی سیاست های علم و فناوری ایران بررسی می کند و نشان می دهد که ارزیابی خبرگانی ساختارمند چگونه می تواند به عنوان ابزاری موثر برای تصمیم سازی در شرایط عدم قطعیت به کار گرفته شود. پژوهش حاضر با بهره گیری از یک چارچوب آینده نگر مبتنی بر ارزیابی خبرگانی، فناوری های جریان ساز را در چند حوزه کلیدی فناورانه تحلیل کرده است. به منظور افزایش پایداری تحلیلی، نتایج ابتدا به صورت تجمعی و میان حوزه ای بررسی و سپس به طور خلاصه در سطح حوزه های فناورانه تبیین شده اند. یافته ها نشان می دهد که هم پوشانی محدودی میان اولویت های کوتاه مدت و اولویت های افق آینده وجود دارد و شکاف میان بلوغ جهانی و ملی فناوری ها، توجه هم زمان به ابعاد نهادی، زیرساختی و سرمایه انسانی را ضروری می سازد. این مطالعه همچنین الگوی مشارکت خبرگان را به عنوان یک سیگنال نهادی معنادار شناسایی می کند و استدلال می کند که نهادینه سازی آینده نگاری فناوری، مستلزم اتصال واقعی ابزارهای تحلیلی به فرآیندهای حکمرانی علم و فناوری است. نتایج مقاله نشان می دهد که آینده نگاری، در صورت ادغام موثر در تصمیم سازی سیاستی، می تواند به کاهش خطای سیاستی، افزایش انسجام تصمیم ها و هدایت هدفمند منابع در نظام علم و فناوری کشور کمک کند.چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده چکیده

کلیدواژه ها:

آینده نگاری فناوری ، سیاست گذاری علم و فناوری ، ارزیابی خبرگانی ، اولویت بندی فناوری ، عدم قطعیت نهادی