خوانش بینارشته ای نظریه شیء وارگی لوکاچ در سمفونی مردگان از معروفی و داستان گذر از رنج های ازتولستوی

شیء شدگی به عنوان یکی از مولفه های جامعه شناسی، اصطلاحی است که گئورک لوکاچ به عنوان نظریه دیالکتیکی خود درباره جوامع مختلف جهان مطرح کرده و فرایند جایگزینی مناسبات میان انسان ها با اشیاء را بیان می کند، در واقع این فرآیند تبدیل محصول و نیروی کار به کالا را ممکن می سازد. الکسی تولستوی در داستان سه جلدی گذر از رنج ها، گذشته از روایت بخش هایی از تاریخ روسیه، در فرازهایی از این اثر، شیء شدگی افراد جامعه روسیه را به خوبی نشان می دهد. عباس معروفی نیز در سمفونی مردگان به شیء شدگی شخصیت های داستان اشاره دارد. پژوهش حاضر با تحلیل این دو اثر بر پایه دیدگاه شیء شدگی لوکاچ با رویکرد بینارشته ای سعی دارد به این پرسش پاسخ دهد که شیء وارگی در این دو اثر بر پایه این نظریه چه بازتابی دارد؟ این پژوهش با مراجعه به منابع کتابخانه ای به روش اسنادی -کیفی انجام پذیرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهدکه بازتاب شاخصه های نظریه شیء شدگی لوکاچ، در بخش هایی از این دو اثر از رهگذر صنعت فرهنگ سازی، رسانه و تبلیغات، صنعت مد، هنر و ... آشکارا قابل مشاهده است، هم چنین برای فراهم ساختن روحیه بردگی و مصرف زدگی به عنوان پیامدهای ذهنی و عینی این فرهنگ استعمار مدرن، شواهد درخور توجهی وجود دارد. تولستوی تصویری جامع از زندگی انسان های شیءواره از طریق شخصیت های داستان در اثر خود ارائه می دهد و خواننده را به تفکر درباره ماهیت وجودی و اجتماعی انسان دعوت می کند. معروفی همین شیوه را جدی تر درپیش می گیرد که می توان به عنوان نمونه از مرگ آقای لرد و شیءواره تر شدن کارکنان کارخانه اشاره نمود.

کلیدواژه ها:

«شیوارگی» ، «لوکاچ» ، « معروفی» ، « تولستوی» ، «سمفونی »