بررسی جامعه شناختی رابطه جامعه پذیری تحصیلی و ابعاد فردگرایی: کاربست نظریه فردگرایی تریاندیس در میان دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر شیراز

رقابت فزاینده برای کسب موفقیت تحصیلی سبب تقویت ارزش های فردمحور شده و انسجام اجتماعی را در محیط های آموزشی با چالش مواجه می سازد. فردگرایی گرایش به برجسته کردن هویت و استقلال فردی و برتری جویی نسبت به دیگران است. این مطالعه با کاربست تجربی نظریه تریاندیس، به بررسی رابطه جامعه پذیری تحصیلی و فردگرایی و ابعاد آن پرداخته است. وجه نوآورانه این پژوهش سنجش فردگرایی در میان دختران مقطع متوسطه دوم شهر شیراز بوده است. جامعه آماری این تحقیق را کلیه دانش آموزان دختر مشغول به تحصیل دوره متوسطه دوم شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل داده اند که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، حجم نمونه ۳۷۹ نفر بر اساس فرمول کوکران به دست آمده و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته داده ها جمع آوری شد. برای محاسبه اعتبار و پایایی، از اعتبار صوری و تکنیک آلفای کرونباخ استفاده شد. نتایج یافته های توصیفی نشان داد که فردگرایی عمودی با ۶۲ درصد بیشترین فراوانی را در بین پاسخگویان داشته است، در حالی که فردگرایی افقی عمدتا در سطح متوسط (۴۲ درصد) قرار داشت. نکته شایان توجه، تمایل قوی (۸۰ درصد) شرکت کنندگان به ادامه تحصیل تا مقاطع تحصیلات تکمیلی بود. نتایج استنباطی نشان داد که دانش آموزان رشته علوم تجربی در مقایسه با دانش آموزان رشته علوم انسانی، از فردگرایی عمودی بالاتری برخوردارند. همچنین فردگرایی افقی در دانش آموزان با تمایلات تحصیلی مقاطع بالا و دکترا بیشتر بود. تحلیل رگرسیونی چندگانه نشان داد دانش آموزانی که هنجارهای تحصیلی را درونی کرده اند، فردگرایی افقی بیشتری برخوردارند. این یافته ها با تئوری تریاندیس همسو بوده و نشان می دهد که جامعه پذیری تحصیلی نقش مهمی در شکل گیری الگوهای فردگرایانه در دانش آموزان ایفا می کند. یافته ها می توانند پیامدهای مهمی برای سیاست گذاری های آموزشی و طراحی برنامه های درسی داشته باشند.

کلیدواژه ها:

جامعه پذیری تحصیلی ، فردگرایی افقی ، فردگرایی عمودی ، دانش آموزان دختر ، شیراز