واکاوی معنایی معلولیت در نظام معنایی معلولان تصادف در شهر اهواز: به سوی یک نظریه زمینه ای

پژوهش حاضر با هدف واکاوی معنایی معلولیت در نظام معنایی معلولان تصادف در شهر اهواز به بررسی تجربه زیسته افراد معلول ناشی از تصادفات جاده ای پرداخته و تلاش می کند با استفاده از روش شناسی کیفی و نظریه زمینه ای، نظام معنایی و چالش های این گروه را کشف و تحلیل کند. داده ها از طریق مصاحبه های عمیق با نمونه ای هدفمند از معلولان شهر اهواز در سال ۱۴۰۳ جمع آوری شد. نوع نمونه­گیری هدفمند بوده است. تحلیل داده ها در سه مرحله کدگذاری باز، محوری، و انتخابی انجام گرفت و در نهایت مدل پارادایمی پژوهش ترسیم شد. یافته های پژوهش منجر به کشف ۱۲ مقوله محوری و ۱ مقوله هسته تحت عنوان «در تقلای بازاندیشی جایگاه اجتماعی» شد. نتایج کدگذاری نشان داد که نظام معنایی این افراد بر اساس شرایط زمینه ای همانند محدودیت های جسمی و عدم دسترسی به امکانات؛ شرایط علی شامل عوامل انسانی و فنی در وقوع تصادفات؛ شرایط مداخله گر مانند نگرش منفی جامعه و خانواده می باشد و استراتژی های مقابله ای مانند انزوای اجتماعی یا تلاش برای توانمندسازی اتخاذ می کنند. همچنین، پیامدهای اصلی شامل چالش های روانی عاطفی، کاهش اعتماد به نفس، و محدودیت در مشارکت اجتماعی و اقتصادی بوده است. بر اساس نتایج پژوهش می توان به این نتیجه دست پیدا کرد که معلولیت حاصل از تصادفات نه تنها یک وضعیت جسمی، بلکه مفهومی پیچیده با ابعاد روانی، اجتماعی و اقتصادی است که نیازمند رویکردهای جامع تری در سیاست گذاری و برنامه ریزی است. این یافته ها با مرور مطالعات مشابه مورد مقایسه قرار گرفته و تاکید شده که رفع چالش های موجود نیازمند بازنگری در قوانین حمایتی، آموزش عمومی و تغییر نگرش جامعه نسبت به معلولیت است.

کلیدواژه ها:

معلولیت ، تصادفات ، نظام معنایی ، نظریه زمینه ای ، شهر اهواز