تبیین ساختاری عدالت سازمانی مبتنی بر رهیافت های حکمرانی اسلامی با رویکرد مدل یابی معادلات ساختاری (مورد مطالعه: وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)

عدالت سازمانی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در مدیریت معاصر، نقشی تعیین کننده در ارتقای کارآمدی، مشروعیت و پایداری سازمان ها ایفا می کند. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران از رویکردهای صرفا ابزاری به عدالت، به سمت تبیین های هنجاری و ارزشی معطوف شده است. در این میان، رهیافت حکمرانی اسلامی با تاکید بر ارزش هایی چون قسط، انصاف، شفافیت، پاسخگویی، کرامت انسانی و مشارکت، ظرفیت نظری قابل توجهی برای بازتعریف عدالت سازمانی فراهم می سازد. با وجود این، بخش عمده ای از مطالعات موجود، یا به ارائه الگوهای مفهومی بسنده کرده اند یا عدالت سازمانی را به صورت تک بعدی و غیرساختاری بررسی نموده اند. هدف پژوهش حاضر، تبیین ساختاری عدالت سازمانی مبتنی بر رهیافت های حکمرانی اسلامی و آزمون روابط میان ابعاد و مولفه های آن با استفاده از مدل یابی معادلات ساختاری است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش، توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری شامل کارکنان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری بوده و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و گردآوری شده است. به منظور تحلیل داده ها، از روش مدل یابی معادلات ساختاری و نرم افزار SmartPLS استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عدالت سازمانی مبتنی بر حکمرانی اسلامی، سازه ای چندبعدی و سلسله مراتبی است که از ابعاد عدالت توزیعی، رویه ای و تعاملی تشکیل شده و هر یک از این ابعاد به واسطه مولفه هایی نظیر شفافیت، پاسخگویی، انصاف در پرداخت ها، امنیت شغلی، کرامت انسانی و مشارکت در تصمیم گیری تبیین می شوند. نتایج حاکی از معناداری کلیه مسیرهای ساختاری و برازش مناسب مدل پیشنهادی است. بر این اساس، تقویت مولفه های حکمرانی اسلامی می تواند زمینه ساز ارتقای عدالت سازمانی در نهادهای دولتی گردد.

کلیدواژه ها:

عدالت سازمانی ، حکمرانی اسلامی ، عدالت توزیعی ، عدالت رویه ای ، عدالت تعاملی ، مدل یابی معادلات ساختاری