تحولات برساختی عدالت آموزشی در ایران معاصر: تحلیل تجربه زیسته صاحب نظران حوزه آموزش و پرورش ایران

این پژوهش با هدف تحلیل تحولات برساختی عدالت آموزشی در ایران معاصر، با بهره گیری از روش کیفی و تحلیل مضمون مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۹ متخصص در همین حطیه موضوعی، انجام شد. تعداد افراد مشارکت کننده، با رسیدن به اشباع مفهومی، تعیین شد. متن مصاحبه ها، در سه مرحله کدگذاری گردید. یافته ها نشان می دهد که گفتمان عدالت آموزشی در ایران از عدالت کمی و صوری به سوی عدالتی کیفی، ساختاری و پویا در حال گذار است. این تحول در سه کد محوری عدالت مبتنی بر توانمندسازی (با تاکید بر برنامه درسی منعطف، آموزش خلاق و تنوع فرهنگی)، عدالت توزیعی و دسترسی (با محوریت توزیع عادلانه منابع کیفی و عدالت دیجیتال) و عدالت راهبردی (با تمرکز بر تمرکززدایی هوشمند و بازاندیشی ساختاری) مفهوم پردازی شد. چالش اصلی، ساختار متمرکز و انعطاف ناپذیر کنونی است که نابرابری را بازتولید می کند. پژوهش نتیجه می گیرد که تحقق عدالت آموزشی واقعی مستلزم گذار به الگویی مشارکتی، غیر متمرکز و توانمندساز است که در آن کیفیت، تناسب و شکوفایی استعدادهای همه دانش آموزان در کانون توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

عدالت آموزشی ، تحولات برساختی ، تجربه زیسته ، آموزش و پرورش ایران ، تحلیل مضمون