بررسی تاثیر نابرابری جنسیتی و مشارکت نیروی کار بر تولید ناخالص سرانه و توسعه اقتصادی در ایران

هدف از این مطالعه بررسی تاثیر نابرابری جنسیتی و مشارکت نیروی کار بر تولید ناخالص سرانه و توسعه اقتصادی در ایران طی دوره ۱۴۰۰-۱۳۷۴ می باشد. داده ها برای کشور ایران در طول دوره مورد بررسی، از طریق مراجعه به وبسایت پایگاه های اطلاعات نشریات مرکز آمار و بانک مرکزی ایران و سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور گردآوری شده است. برآورد اقتصادسنجی مدل با استفاده از نرم افزار ۱۳Eviews و با کمک آزمون های اقتصادسنجی صورت گرفت. روش تحقیق در این پژوهش به صورت علی مقایسه ای می باشد. سپس تخمین مدل با استفاده از الگوی خودرگرسیون برداری با وقفه های توزیعی گسترده ARDL انجام گرفت و ضرایب بلندمدت و کوتاه مدت مدل محاسبه گردیدند. این مدل شامل متغیرهایی نظیر شاخص های توسعه اقتصادی، تشکیل سرمایه ناخالص، شاخص نابرابری جنسیتی و برابری جنسیتی، نرخ مشارکت نیروی کار زنان و مردان، جمعیت و آزادسازی تجاری است. نتایج نشان داد در مدل کوتاه مدتARDL  تمامی ضرایب در سطح ۵% معنادار هستند. در کوتاه مدت تاثیر شاخص نابرابری جنسیتی و نرخ مشارکت نیروی کار مردان بر توسعه اقتصادی منفی بوده ولی تاثیر تشکیل سرمایه ناخالص واقعی، برابری جنسیتی، نرخ مشارکت نیروی کار زنان، جمعیت و آزادسازی تجاری بر توسعه اقتصادی مثبت بوده است. ۹۵/۱ سال طول می کشد که مدل از تعادل کوتاه مدت به بلندمدت برسد. در بلندمدت نابرابری جنسیتی و همچنین نرخ مشارکت نیروی کار مردان، جمعیت و آزادسازی تجاری بر تولید ناخالص سرانه در ایران تاثیر منفی داشت، اما نرخ مشارکت نیروی کار زنان بر تولید ناخالص سرانه و توسعه اقتصادی تاثیر مثبت دارد و با افزایش مشارکت زنان شاخص مذکور به عنوان یک شاخص از توسعه اقتصادی افزایش می یابد. بنابراین تلاش در جهت کاهش این نابرابری و افزایش مشارکت زنان در فعالیت های اقتصادی به معنی دست یابی به رشد اقتصادی بالاتر و به دنبال آن افزایش تولید ناخالص داخلی و در نتیجه منجر به توسعه اقتصادی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

توسعه اقتصادی ایران ، تولید ناخالص سرانه ، مشارکت نیروی کار ، نابرابری جنسیتی