تحلیل راهبردهای حفاظت و مرمت منظر رنگی گذر تاریخی نارنجستان قوام شیراز

رنگ، به عنوان یکی از عناصر بنیادین ادراک دیداری، نقش کلیدی در هویت و کیفیت فضاهای شهری ایفا می کند. در بافت های تاریخی، هرگونه مداخله رنگی نیازمند توجه به زمینه های فرهنگی و کالبدی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل منظر رنگی گذر تاریخی نارنجستان قوام شیراز انجام شد. این گذر به دلیل هم جواری با مجموعه قاجاری نارنجستان و خانه زینت الملک و نیز اجرای پروژه های جدید کوچه گالری، به نمونه ای بارز از تقابل رنگ های تاریخی و مداخلات معاصر تبدیل شده است. روش تحقیق بصورت کمی و کیفی شامل برداشت میدانی، عکاسی دیجیتال (با دوربین نیکون D۵۵۰۰ و لنز ۱۸–۵۵ میلی متر)، استخراج کدهای رنگی و تحلیل کمی داده ها در قالب جداول، نقشه های تقسیم بندی فضایی، شاخص های شدت و روشنایی رنگ است. نتایج نشان می دهد که جداره های تاریخی عمدتا از رنگ های خاکی و بومی (نظیر کرم، خاکی و قهوه ای) تشکیل شده اند که هماهنگی بالایی با مصالح محلی دارند؛ در حالی که نقاشی های دیواری و مداخلات معاصر، طیفی متنوع از رنگ های شدید و متضاد (آبی، بنفش، صورتی و قرمز) را به بافت افزوده اند. این امر موجب افزایش تنوع رنگی تا بیش از ۶۰ درصد، بروز اغتشاش دیداری و کاهش انسجام و هویت تاریخی گذر شده است. بر این اساس، حفاظت و مرمت منظر رنگی این گذر مستلزم پرهیز از مداخلات ناهماهنگ، تقویت عناصر اصیل بومی و تدوین راهنمای برنامه ریزی رنگ شهری است.

کلیدواژه ها:

منظر رنگی شهری ، حفاظت و مرمت ، بافت تاریخی شیراز ، نارنجستان قوام