تحلیل ساختاری و نظام رنگی نگاره ساختن کاخ خورنق اثرکمال الدین بهزاد، هرات (۹۴۲ - ۸۶۵ ق)

کمال الدین بهزاد، برجسته ترین نگارگر ایرانی در سده های نهم و دهم هجری، در نگاره «ساختن قصر خورنق»، ضمن حفظ اصول سنتی نگارگری هرات، نگرشی نو در کاربرد رنگ های مکمل و فضاسازی واقع گرایانه ارائه کرده است. محور پژوهش حاضر، مطالعه و بررسی ساختاری و نظام رنگی نگاره ساختن قصر خورنق است. سوال اصلی پژوهش حاضر به این قرار است که مولفه های ساختاری نگاره ساختن قصر خورنق کدامند و چگونه در روایت داستان نقش دارند. هدف اصلی، شناسایی و تحلیل ترکیب بندی، به ویژه ترکیب رنگی و نحوه تاثیرگذاری آن بر ساختار کلی و معنای اثر است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر تحلیل ساختاری است یعنی تمرکز، روی صورت، محتوا و ترکیب بندی است. یافته ها نشان می دهد که بهزاد در این نگاره با بهره گیری از رنگ اخرایی به عنوان رنگ غالب و تلفیق آن با طیف های رنگی سرد نظیر آبی، تعادل و هماهنگی دیداری پدید آورده است. گزینش رنگی بهزاد علاوه بر انسجام ترکیب بندی، بیانگر نگاهی فلسفی و انسان محور به مضمون اثر است؛ زیرا وحدت میان زمین و بنا در پیوندی معنایی با ایده فناپذیری و بازگشت به خاک قرار دارد. این پژوهش با تحلیل نظام رنگی، تلاش دارد تا از زاویه ای متفاوت به اثر بنگرد.

کلیدواژه ها:

تیموریان ، ساختن قصر خورنق ، کمال الدین بهزاد ، مکتب هرات ، نظام رنگی ، نگارگری