مکان یابی پارکینگ های غیرحاشیه ای با درنظر گرفتن تقاضای پارک با استفاده از رویکرد تلفیقی فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) (نمونه موردی: شهر کرمان)

افزایش جمعیت شهری و رشد مالکیت خودرو، تقاضا برای پارکینگ در بخش های مرکزی شهرها را به شکل قابل توجهی افزایش داده و مشکلاتی مانند پارک دوبل، افزایش زمان جستجوی جای پارک، افزایش زمان سفر را به دنبال داشته است.احداث پارکینگ های غیرحاشیه ای جدید، یکی از سیاست های عرضه محور جهت رفع مسائل فوق است. با توجه به محدودیت فضایی و منابع مالی، مکان یابی باید به گونه ای صورت گیرد که به اتلاف منابع منجر نشده و به نیاز واقعی شهر پاسخ دهد. در این پژوهش، به منظور افزایش کارایی و بهره وری پارکینگ های غیرحاشیه ای، علاوه بر مجموعه ای از معیارهای مطرح در مطالعات پیشین جهت مکان یابی پارکینگ غیرحاشیه ای، تقاضای پارک و به تبع آن میزان کمبود فضای پارک به عنوان عاملی کلیدی مدنظر قرار گرفت. بدین منظور ابتدا با کنکاشی در ادبیات موضوع و استفاده از نظرات خبرگان، فهرستی از مهمترین عوامل موثر بر مکان یابی پارکینگ غیرحاشیه ای تهیه و با استفاده از روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، ضریب اهمیت آن ها تعیین شد. نتایج نشان داد که از نظر نخبگان عوامل فاصله از مراکز جذب سفر و میزان کمبود پارکینگ بیش ترین اهمیت را دارند. فاصله از معابر اصلی، فاصله از پارکینگ های موجود و ارزش ملک به ترتیب در رتبه های بعدی قرار گرفتند. در یک مطالعه موردی برای شهر کرمان، ۱۵ محدوده عملکردی کمبود پارکینگ شناسایی شد. در نهایت بر مبنای نتایج روش AHP و با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، در هر کدام از محدوده های کمبود پارکینگ، زمین های مناسب جهت افزایش ظرفیت پارکینگ (از طریق طبقاتی کردن پارکینگ های موجود یا احداث پارکینگ جدید) پیشنهاد گردید.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری چندمعیاره ، روش فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ، AHP-GIS ، مکان یابی پارکینگ ، پارکینگ غیرحاشیه ای