فراز و فرودهای فرهنگ دریامحور در جوامع ساحلی؛ مطالعه موردی روستاهای بهجت آباد و شریعت آباد نوشهر استان مازندران

زمینه و هدف: این پژوهش با تمرکز بر روستاهای بهجت آباد و شریعت آباد نوشهر در ساحل دریای مازندارن، در پی آن است به فرهنگ جوامع ساحلی بپردازد. در این راستا سعی شده است معنای دریا در زندگی روزمره روستائیان واکاوی و نقش آن در فرهنگ و اقتصاد محلی بررسی شود. روش شناسی: روش مورد استفاده در این پژوهش تحلیل روایت است. مشارکت کنندگان این پژوهش ( ۱۳ نفر) شامل دو گروه ساکنان روستا و صیادان غیرمحلی هستند.دو مقوله اصلی و شش مضمون فرعی و نزدیک به ۲۱ کد برای هر کدام از مضمون-های اصلی استخراج شده است. دو مقوله فرهنگ دریامحور و فرهنگ دریازدا شده، مقوله های اصلی هستند. ابعاد اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی، محیط زیستی-جغرافیا، روانی، تغذیه و سیاسی از مضمون های اصلی هستند. کدهای مقوله فرهنگ دریامحور شامل غذای سالم (ماهی سالم و برنج ارگانیک)، حضور کودکان کنار دریا، غذا انگاری ماهی، احترام به بزرگترها، نظارت دولت بر دریا ، خاطره سازی با دریا، وجود فک های دریایی، یگانگی و پاکی دریا، جامعه محلی به عنوان محافظ دریا، غلبه صید رودخانه ای بر صیادی در دریا، بی قایقی، روابط چهره به چهره، جمعیت اندک روستا، مادرانگی دریا، پروراندن عشق جنگل و دریا توامان، وجود دریا در فولکلور روستا، چسبندگی روستا به ساحل است. مولفه های فرهنگ دریازدا اعم از ماهی پرورشی، نبود کودکان و فک های دریایی در ساحل، پول انگاری ماهی، کاهش نظارت دولتی، بیگانگی از دریا، بی توجهی جامعه محلی به دریا، هجوم صیادان محلی و غیرمحلی به دریا، زمین خواری در سواحل و ویلاسازی، آلودگی دریا، عقب نشینی و پسرفت دریا و از این دست است.

کلیدواژه ها:

فرهنگ دریامحورر ، فرهنگ دریازدا شده ، توسعه دریامحور ، دریارنجوری و دریازدگی