نقد ساختاری شیوه فرهنگ نویسی در لغت نامه دهخدا

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ZABG-10-2_006

تاریخ نمایه سازی: 21 مهر 1405

چکیده مقاله:

لغت نامه دهخدا به عنوان بزرگ ترین برنامه فرهنگ نگاری زبان فارسی، نقشی بنیادین در تثبیت و انتقال میراث واژگانی زبان فارسی از نسلی به نسل دیگر ایفا کرده است. با وجود جایگاه مرجع این اثر، ساختار درونی آن کمتر از منظر فرهنگ نگاری بررسی انتقادی شده است. پژوهش حاضر با رویکرد نقد ساختاری، به تحلیل ساختار درونی لغت نامه دهخدا در هفت محور اصلی شامل آوانگاری، ریشه شناسی واژگان، شیوه گزینش سرواژه ها، ساختار مدخل ها، ترکیب ها، نظام ارجاع دهی ها درون متنی و شیوه استناد به منابع برون متنی پرداخته است. روش تحقیق توصیفی– تحلیلی و مبتنی­بر داده های کتابخانه ای است و تحلیل ها براساس نمونه گیری هدفمند از مدخل های گزیده انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که لغت نامه دهخدا، اگرچه از دیدگاه غنای داده های زبانی و شواهد متنی بی مانند و گسترده است، اما از نظر ساختار فرهنگ نگاری با آشفتگی ها و نابه سامانی هایی روبه­روست. این مطالعه ضمن تبیین آشفتگی های ساختاری لغت نامه دهخدا، زمینه ای برای بازنگری انتقادی، و ویرایشی همه­جانبه ساختار آن، برای نگاه داشت جایگاه لغت نامه دهخدا - به عنوان جامع ترین فرهنگ فارسی معاصر - فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: لغت نامه دهخدا ، فرهنگ های زبان فارسی ، نقد ساختاری ، فرهنگ نگاری ، مدخل نویسی

نویسندگان

علی صفی پور

استادیار ایران شناسی، گروه جغرافیا، گردشگری و ایران شناسی دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • احتشامی شعله. تحلیل استنادی مدخل های اعلام تاریخی غیرشخص لغت ...
  • استادی رضا. کاستی ها و ضعف ها در لغت نامه ...
  • انوری حسن. فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن. ۱۳۸۲ ...
  • دستور خط فارسی، مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی. تهران: ...
  • دهخدا علی­اکبر. لغت نامه دهخدا. تهران: موسسه لغت ­نامه دهخدا. ...
  • صادقی علی­اشرف. شیوه­های فرهنگ­نویسی در لغت­نامه دهخدا، فرهنگ نویسی، ویژه­نامه ...
  • مصاحب غلامحسین. دایره­المعارف فارسی. تهران: امیرکبیر. ۱۳۸۱ ...
  • معین محمد. مزدیسنا و ادب پارسی. تهران: دانشگاه تهران. ۱۳۲۶ ...
  • معین محمد. فرهنگ فارسی. تهران: امیرکبیر. ۱۳۸۰ ...
  • میرشمسی مریم. دهخدا و لغت نامه. تهران: قطره. ۱۴۰۳ ...
  • نمایش کامل مراجع